لیست مشکلات شبکه‌های کامپیوتری + راهکارهای رفع مشکل

مشکلات شبکه های کامپیوتری می‌تواند ده‌ها میلیون تومان خسارت مستقیم و غیرمستقیم به کسب‌وکار شما وارد کند؛ از توقف کار تیم‌ها گرفته تا نارضایتی مشتریان. مشکلاتی مثل کندی ارتباط، اختلال DNS، تداخل IP یا از دست رفتن بسته‌های اطلاعاتی فقط یک ایراد فنی ساده نیستند، بلکه تهدیدی جدی برای بهره‌وری و اعتبار سازمان هستند. در این مقاله فالنیک بررسی می‌کنیم رایج‌ترین مشکلات شبکه چرا رخ می‌دهند، چه نشانه‌هایی دارند و چطور می‌توانید قبل از بحرانی‌شدن آن‌ها را مدیریت کرد. اگر به دنبال تصمیم آگاهانه‌تر یا استفاده هدفمند از خدمات شبکه هستید، ادامه این مطلب را از دست ندهید.

چک لیست مشکلات رایج شبکه‌های کامپیوتری

شبکه‌های کامپیوتری جزء ارکان اساسی هر سازمان یا خانه‌ای هستند که ممکن است با مشکلات مختلفی روبرو شوند و عملکردشان مختل شود. در این زمان باید به سرعت برای شناسایی و عیب یابی شبکه کامپیوتری اقدام کنید. به همین منظور در ادامه با مهم‌ترین مشکلات شبکه های کامپیوتری و راه حل رفع آنها آشنا می‌شویم.

1- سرعت پایین شبکه

سرعت پایین شبکه اغلب اولین مشکلیست که کاربران متوجه آن می‌شوند. وقتی باز شدن یک سایت ساده چندین ثانیه طول می‌کشد، تماس ویدیویی مدام قطع و وصل می‌شود، ویدیوها روی حالت بافر می‌مانند یا انتقال یک فایل چندصد مگابایتی در شبکه داخلی زمان غیرمنطقی می‌برد، به احتمال زیاد شبکه با مشکل سرعت مواجه است.

این وضعیت در محیط‌های کاری خیلی واضح‌تر دیده می‌شود؛ برای مثال وقتی چند نفر هم‌زمان جلسه آنلاین دارند یا فایل‌های حجیم دانلود می‌کنند و بقیه کاربران نمی‌توانند کارشان را انجام دهند. ریشه این مشکل به محدودیت پهنای باند، شلوغی شبکه، سخت‌افزار قدیمی یا تنظیمات نادرست تجهیزات شبکه برمی‌گردد.

راه‌حل‌ها:

• مصرف واقعی اینترنت را بررسی کنید. اگر در ساعات شلوغی شبکه دائم افت سرعت دارید، به احتمال زیاد پهنای باند پاسخ‌گوی تعداد کاربران یا نوع استفاده نیست.
• با فعال‌سازی QoS روی روتر یا فایروال، می‌توانید ترافیک‌های مهم مثل تماس‌های VoIP، ویدیوکنفرانس یا نرم‌افزارهای سازمانی را در اولویت قرار دهید.
• ممکن است دانلودهای سنگین، استریم ویدیو یا بکاپ‌های زمان‌بندی‌نشده دلیل کم شدن سرعت شبکه باشند. در اینصورت باید زمان یا محدودیت مصرف آن‌ها را مدیریت کنید.
• روترها، سوئیچ‌ها و اکسس‌پوینت‌های قدیمی اغلب گلوگاه شبکه می‌شوند. در اینصورت با استفاده از سخت‌افزار به‌روز، می‌توانید مشکل را از بین ببرید.
• تنظیم نادرست کانال Wi-Fi، دوبلکس بودن پورت‌ها یا پیکربندی اشتباه می‌تواند سرعت را کاهش دهد. این موارد را بازبینی و اصلاح کنید.
• در محیط‌های مصرف بالا با مهاجرت به فیبر نوری یا فناوری‌های جدید بی‌سیم می‌توانید مشکل را از ریشه حل کنید.

2- قطع و وصل شدن شبکه

قطع شدن مکرر اتصال شبکه یکی از آزاردهنده‌ترین مشکلات شبکه های کامپیوتری است که می‌تواند از دسترسی به منابع آنلاین گرفته تا برقراری ارتباط در جلسات ویدیویی را مختل کند. گاهی کاربران متوجه می‌شوند که به‌طور ناگهانی و بدون هشدار از شبکه خارج شده و دیگر نمی‌توانند به آن وصل شوند. این مشکل می‌تواند از دلایل مختلفی ناشی شود: گاهی روتر یا مودم دچار خرابی می‌شود، در مواقعی دیگر سیگنال‌های بی‌سیم ضعیف بوده یا مشکلات خارجی از سمت ارائه‌دهنده خدمات اینترنت (ISP) وجود دارد.

راه‌حل‌ها‌:

• در ابتدا باید سخت‌افزارهای شبکه مانند روتر، مودم، سوئیچ‌ها و کابل‌ها را بررسی کنید. اگر یکی از این تجهیزات خراب شده، باید تعویض شود. برای شناسایی این مشکلات، می‌توانید از ابزارهای ساده‌ای مانند “ethtool” در لینوکس یا “Device Manager” در ویندوز استفاده کنید.
• با استفاده از ابزارهایی مانند “ping” برای بررسی پینگ و “traceroute” برای شبیه‌سازی مسیر داده‌ها به مقصد می‌توانید بفهمید آیا مشکلات درون شبکه شماست یا از ISP.
• اگر مشکل قطع اتصال در شبکه بی‌سیم رخ دهد، ابتدا باید سیگنال  Wi-Fi را بررسی کنید. ممکن است کانال‌های بی‌سیم تداخل داشته باشند. ابزارهایی مانند Wi-Fi Analyzer می‌توانند در این زمینه کمک کنند. همچنین تغییر کانال یا موقعیت روتر می‌تواند تأثیر زیادی در بهبود کیفیت سیگنال داشته باشد.
• در بسیاری از مواقع، می‌توانید با ریست روتر یا مودم، مشکلات اتصال را رفع کنید. همچنین، به‌روزرسانی فریم‌ور دستگاه‌ها می‌تواند مشکلات نرم‌افزاری و قطعی‌های شبکه را برطرف کند.
• اگر تمام موارد فوق به نتیجه نرسید و قطع شدن اتصال همچنان ادامه پیدا کند، ممکن است مشکل از سمت ISP باشد. در این صورت، باید با خدمات پشتیبانی تماس گرفته و وضعیت ارتباط را بررسی کنید.

3- مشکلات مربوط به DNS

جایگاه سوم از مشکلات شبکه های کامپیوتری به مشکلات DNS تعلق می‌گیرد. این مشکل زمانی رخ می‌دهد که نام‌های دامنه مانند “google.com” به درستی به آدرس IP معادل خود ترجمه نمی‌شوند. در چنین شرایطی، دسترسی به سایت‌ها و سرویس‌های آنلاین متوقف می‌شود. برای مثال، وقتی قصد دارید وارد یک وب‌سایت شوید و مرورگر خطای “صفحه یافت نشد” یا “نام دامنه قابل دسترسی نیست” را نمایش می‌دهد، به احتمال مشکل در سرویس DNS است. این مشکل اغلب به دلیل اختلالات در سرورهای DNS، تنظیمات نادرست DNS در دستگاه یا شبکه، یا مسدود شدن ترافیک DNS توسط فایروال‌ها ایجاد می‌شود.

راه‌حل‌ها:

• با ابزارهایی مانند “nslookup” یا “dig” می‌توانید وضعیت سرور DNS و صحت تنظیمات آن‌ها را بررسی کنید.
• گاهی اوقات، کش DNS محلی می‌تواند باعث بروز مشکلات در حل نام‌ها شود. برای رفع این مشکل، می‌توانید کش DNS را با استفاده از دستورات “ipconfig /flushdns” در ویندوز یا “sudo systemd-resolve –flush-caches” در لینوکس پاک کنید.
• اگر سرور DNS تنظیم‌شده در شبکه شما به درستی کار نمی‌کند، می‌توانید از سرورهای عمومی و معتبر مانند Google DNS (۸.۸.۸.۸) یا Cloudflare DNS (۱.۱.۱.۱) استفاده کنید. این سرورها اغلب سرعت بالاتر و امنیت بیشتری دارند.
• برخی از فایروال‌ها یا تنظیمات امنیتی ممکن است ترافیک DNS را مسدود کنند. در این موارد، باید تنظیمات فایروال را بررسی کنید و مطمئن شوید که ترافیک DNS به درستی از طریق پورت‌های مورد نیاز عبور می‌کند.
• برای بهبود امنیت، می‌توانید از DNS‌های امن استفاده کنید که درخواست‌های DNS را رمزگذاری کرده و از حملات مانند DNS spoofing یا eavesdropping جلوگیری می‌کنند. خدماتی مانند DNS-over-HTTPS (DoH) یا DNS-over-TLS (DoT)  این امنیت را ایجاد می‌کنند.

4- از دست رفتن بسته‌ها (Packet Loss)

یکی از مشکلات رایج شبکه‌های کامپیوتری پکت لاس است که می‌تواند تأثیر منفی زیادی بر کیفیت ارتباطات و عملکرد برنامه‌ها بگذارد. این مشکل زمانی رخ می‌دهد که بسته‌های داده قادر به رسیدن به مقصد خود نباشند و به‌دنبال آن تأخیر، قطع و وصلی یا حتی توقف کامل در ارتباطات شبکه‌ای اتفاق می‌افتد. برای مثال، هنگام تماس‌های ویدیویی یا پخش زنده، از دست رفتن بسته‌ها می‌تواند باعث کاهش کیفیت تصویر و صدا یا تأخیر در انتقال اطلاعات شود. این مشکل اغلب به دلیل شلوغی شبکه، استفاده بیش از حد از پهنای باند، سخت‌افزار معیوب یا لینک‌های بی‌کیفیت ایجاد می‌شود.

راه‌حل‌:

• به کمک ابزارهایی مانند “Wireshark” یا “tcpdump” می‌توانید محل دقیق از دست رفتن بسته‌ها را شناسایی و آنالیز کنید.
• شلوغی شبکه می‌تواند باعث از دست رفتن بسته‌ها شود. با استفاده از ابزارهایی مانند “mtr” یا “ping” می‌توانید ترافیک شبکه را بررسی کرده و مناطقی که بیشترین میزان ترافیک را دارند شناسایی کنید. پس از شناسایی این نقاط، می‌توانید اقدامات لازم برای مدیریت بهینه ترافیک انجام دهید.

• تنظیمات نادرست شبکه، مانند پهنای باند محدود، می‌تواند باعث پکت لاس شود. با اعمال تنظیمات مناسب در روترها و سوئیچ‌ها، افزایش پهنای باند و استفاده از تنظیمات QoS می‌توانید به کاهش از دست رفتن بسته‌ها کمک کنید.
• اگر بسته‌های داده در اثر خرابی سخت‌افزار از دست می‌روند، باید تجهیزات معیوب را تعویض یا به‌روز کنید؛ زیرا در بسیاری از مواقع، سخت‌افزارهای قدیمی نمی‌توانند نیازهای شبکه‌های جدید و بزرگ را پاسخگو باشند.
• لینک‌های بی‌کیفیت یا ارتباطات ضعیف بین دستگاه‌ها نیز می‌توانند باعث از دست رفتن بسته‌ها شوند. با بهبود کیفیت لینک‌ها، استفاده از کابل‌های با کیفیت بالاتر یا ارتقای فناوری‌های ارتباطی مانند فیبر نوری می‌توانید این مشکل را حل کنید.

5- شلوغی شبکه (Network Congestion)

شلوغی شبکه زمانی رخ می‌دهد که حجم ترافیک عبوری از شبکه از ظرفیت واقعی آن بیشتر می‌شود؛ در نتیجه، داده‌ها با تأخیر منتقل شده یا به مقصد نمی‌رسند. این مشکل اغلب در ساعات اوج مصرف بیشتر ظاهر می‌شود؛ برای مثال زمانی که چند کاربر هم‌زمان در حال دانلود فایل‌های حجیم هستند، جلسات ویدیویی برگزار می‌شود یا بکاپ‌گیری‌های خودکار در پس‌زمینه اجرا می‌شوند. در چنین شرایطی، کاربران کندی شدید اینترنت، تأخیر در باز شدن سرویس‌های داخلی یا افت کیفیت تماس‌های آنلاین را تجربه می‌کنند.

راه‌حل‌ها:

• با تنظیم Quality of Service روی روترها و سوئیچ‌ها می‌توانید ترافیک‌های مهم مانند VoIP، ویدیوکنفرانس یا نرم‌افزارهای سازمانی را در اولویت قرار دهید و از تأثیر منفی ترافیک‌های کم‌اهمیت جلوگیری کنید.
• بااستفاده از ابزارهای مانیتورینگ شبکه، دستگاه‌ها یا برنامه‌هایی که بیشترین ترافیک را مصرف می‌کنند شناسایی و مصرف آن‌ها را مدیریت کنید.
• کارهایی مثل بکاپ‌گیری، دانلودهای بزرگ یا به‌روزرسانی سیستم‌ها را به ساعات کم‌مصرف شبکه منتقل کنید تا فشار روی شبکه کاهش پیدا کند.
• اگر دائم با شلوغی شبکه روبرو هستید، به احتمال زیاد ظرفیت شبکه پاسخ‌گو نیست. ارتقای روترها، سوئیچ‌ها یا افزایش پهنای باند می‌توانید مشکل را به‌صورت ریشه‌ای حل کنید.
• در نهایت با جدا کردن ترافیک بخش‌های مختلف شبکه می‌توانید حجم داده‌ها را بهتر مدیریت کرده و ازدحام شبکه جلوگیری کنید.

6- مشکلات امنیتی شبکه

مشکلات امنیتی در شبکه می‌توانند تهدیدات بزرگی برای اطلاعات و زیرساخت‌ها به‌وجود آورند. حملات سایبری مثل دسترسی غیرمجاز، نفوذ به سیستم‌ها، یا نقض داده‌ها می‌توانند منجر به از دست رفتن اطلاعات حساس، اختلال در خدمات، یا حتی آسیب به شهرت سازمان‌ها شوند. این مشکلات اغلب به دلیل استفاده از نرم‌افزارهای قدیمی، سیاست‌های ضعیف امنیتی، یا دستگاه‌های غیرامن رخ می‌دهند. به‌عنوان مثال، حملات “Ransomware” یا “Phishing” می‌توانند با سوءاستفاده از آسیب‌پذیری‌های نرم‌افزاری یا نقض در پروتکل‌های امنیتی شبکه به سیستم‌های هدف نفوذ کنند. برای مثال، در صورتی‌که فایروال‌ها و نرم‌افزارهای ضدویروس به‌روز نباشند، حملات به راحتی می‌توانند از آن‌ها عبور کنند.

راه‌حل‌ها:

• یکی از اصلی‌ترین راه‌حل‌ها برای مقابله با تهدیدات امنیتی، به‌روز نگه داشتن نرم‌افزارها و سیستم‌عامل‌ها است. به‌روزرسانی‌های امنیتی اغلب آسیب‌پذیری‌های شناخته‌شده را برطرف می‌کنند و از نفوذ بدافزارها جلوگیری می‌کنند.
• از پروتکل‌های امن مانند  IPsec، SSL/TLS  برای ارتباطات شبکه‌ای و رمزنگاری داده‌ها استفاده کنید. در اینصورت اطلاعات حساس در طول انتقال محفوظ مانده و از حملات سایبری مانند حمله مرد میانی در امان هستید.
• فایروال‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری به‌طور دقیق و بهینه تنظیم کنید تا از دسترسی‌های غیرمجاز به شبکه جلوگیری کنند. به‌ویژه، باید قوانینی برای فیلتر کردن ترافیک مشکوک و غیرمجاز تنظیم شود. در صورت تمایل به خرید فایروال می‌توانید با شماره 0218363 تماس بگیرید.
• بسیاری از حملات سایبری به‌ویژه حملات فیشینگ، از طریق رفتارهای اشتباه کاربران وارد سیستم‌ها می‌شوند. با برگزاری دوره‌های آموزشی در زمینه امنیت برای کاربران شبکه، می‌توانید از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری کنید.
• با استفاده از سیستم‌های شناسایی و پیشگیری از نفوذ می‌توانید فعالیت‌های مشکوک یا حملات سایبری را شناسایی کرده و قبل از وقوع آسیب جدی، آن‌ها را متوقف کنید.
• تمامی داده‌های حساس باید در شبکه و در دستگاه‌ها به‌صورت رمزنگاری‌شده ذخیره شوند. این کار باعث می‌شود حتی اگر هکرها به داده‌ها دسترسی پیدا کنند، قادر به استفاده از آن‌ها نباشند.

7- تداخل آدرس‌های IP

تداخل آدرس‌های IP زمانی اتفاق می‌افتد که دو یا چند دستگاه در یک شبکه به‌طور هم‌زمان یک آدرس IP یکسان دریافت می‌کنند. نتیجه این مشکل به شکل قطع و وصل شدن ارتباط، عدم دسترسی به اینترنت یا منابع داخلی شبکه و خطاهای عجیب و نامنظم ظاهر می‌شود. این نوع رفتارهای غیرقابل پیش‌بینی، اغلب نشانه واضح تداخل IP در شبکه است و بیشتر در شبکه‌هایی با تنظیمات نادرست DHCP یا اختصاص دستی IP رخ می‌دهد.

راه‌حل‌ها:

• ابتدا مطمئن شوید که فقط یک DHCP سرور در شبکه فعال و محدوده آدرس‌دهی (Scope) آن به‌درستی تعریف شده است.
• اگر برخی دستگاه‌ها به‌صورت دستی IP دریافت می‌کنند، بررسی کنید این آدرس‌ها داخل بازه DHCP نباشند تا تداخلی ایجاد نشود.
• برای تجهیزاتی مثل سرورها، پرینترها، دوربین‌های شبکه و تجهیزات حیاتی، IP ثابت در نظر بگیرید.
• در بسیاری از مواقع، با آزادسازی و دریافت مجدد IP می‌توانید مشکل را موقت برطرف و به شناسایی ریشه مشکل کمک کنید.
• ابزارهای مانیتورینگ شبکه می‌توانند دستگاه‌هایی که IP تکراری دارند را سریع‌تر شناسایی کنند.
• ثبت دقیق IP دستگاه‌ها و ساختار آدرس‌دهی، از بروز تداخل‌های بعدی جلوگیری می‌کند.

8- خرابی روترها و سوئیچ‌ها

از دیگر مشکلات رایج شبکه‌های کامپیوتری، می‌توان به خرابی روترها و سوئیچ‌ها اشاره کرد. اثر این مشکلات اغلب به‌صورت قطعی کامل شبکه، افت شدید سرعت یا قطع و وصل شدن مداوم ارتباط دیده می‌شود. نوع مشکلات به دلیل خرابی سخت‌افزاری، باگ‌های نرم‌افزاری، داغ شدن بیش از حد تجهیزات، نوسانات برق یا استفاده طولانی‌مدت از دستگاه‌های فرسوده ایجاد می‌شود و اگر به‌موقع تشخیص داده نشود، می‌تواند زمان زیادی از تیم پشتیبانی بگیرد. برای تعمیر سوئیچ شبکه یا تعمیر روتر می‌توانید از کارشناسان فالنیک (ایران اچ پی) کمک بگیرید.

راه‌حل‌ها:

• چراغ‌های هشدار، صدای غیرعادی، داغ شدن بیش از حد یا قطعی‌های ناگهانی می‌توانند نشانه خرابی سخت‌افزاری باشند.
• ابزارهای مانیتورینگ شبکه کمک می‌کنند بتوانید سلامت پورت‌ها، میزان خطا و وضعیت کلی دستگاه‌ها به‌صورت لحظه‌ای بررسی کنید.
• لاگ‌های روتر و سوئیچ را بررسی و علت قطعی یا اختلال را مشخص کنید.
• اگر دستگاه دچار باگ نرم‌افزاری شده یا مشکلات عملکردی دارد، فریم‌ور آن را آپدیت کنید.
• تنظیمات دستگاه را مجدد و به صورت اصولی انجام دهید.
• در شبکه‌های مهم، از روتر یا سوئیچ پشتیبان استفاده کنید تا در صورت خرابی یک دستگاه، شبکه از دسترس خارج نشود.

9- سیگنال Wi-Fi ضعیف

سیگنال ضعیف Wi-Fi یکی از مشکلات رایج در شبکه‌های بی‌سیم است که اغلب به‌صورت کاهش سرعت، قطع و وصل شدن اتصال یا ناپایداری مداوم خودش را نشان می‌دهد. این وضعیت در محیط‌های اداری یا خانه‌های بزرگ بیشتر دیده می‌شود و عواملی مثل دیوارهای ضخیم، اجسام فلزی، فاصله زیاد از روتر یا تداخل با دستگاه‌هایی مثل مایکروویو، تلفن بی‌سیم و شبکه‌های Wi-Fi همسایه باعث آن می‌شوند.

راه‌حل‌ها:

• با استفاده از ابزارهای آنالیز Wi-Fi می‌توانید نقاط کور یا نواحی با سیگنال ضعیف را شناسایی کنید.
• روتر را در مرکز محیط و دور از موانع فیزیکی مثل دیوارهای ضخیم یا تجهیزات فلزی قرار دهید.
• از کانال خلوت‌تر یا باند ۵ گیگاهرتز که تداخل شبکه‌ کمتری دارد، استفاده کنید.
• در فضاهای بزرگ یا چندطبقه، از Access Point یا Repeater برای افزایش پوشش Wi-Fi استفاده کنید.
• روتر و اکسس پوینت‌های قدیمی را با مدل‌های جدیدتر جایگزین کنید.

مطالب مرتبط: روش های افزایش سرعت و تقویت سیگنال مودم wifi

سایر مشکلات رایج شبکه‌های کامپیوتری

مشکلات شبکه‌های کامپیوتری به موارد بالا خلاصه نمی‌شود. در این قسمت لیستی از سایر مشکلات را بیان کرده‌ایم.

• عدم اتصال دستگاه‌ها به شبکه
• مشکلات فیزیکی شبکه
• کندی پاسخ DNS
• تمام شدن IP در شبکه
• مشکلات پرینتر شبکه‌ای
• خطاهای VLAN
• ناسازگاری نرم‌افزارها با شبکه
• نبود مانیتورینگ شبکه
• مشکلات بعد از تغییرات شبکه
• تداخل سرویس‌ها و پورت‌ها
• …

مشکلات رایج شبکه‌های کامپیوتری در یک نگاه

خدمات شبکه را به متخصصان حرفه‌ای بسپارید

با دریافت خدمات شبکه استاندارد و حرفه‌ای، هزینه‌های نگهداری یا گسترش شبکه در آینده را به شکل چشم‌گیری کاهش دهید. فالنیک به‌عنوان منتخب بیش از 30 هزار مشتری حقیقی و حقوقی، انواع خدمات شبکه را با بهترین کیفیت ارائه می‌دهد. برای اطلاعات بیشتر یا ثبت سفارش دکمه زیر را لمس کنید:

درخواست خدمات شبکهمشاوره رایگان