پورت Thunderbolt چیست و چه کاربردی دارد؟

یادداشت ویراستار: اصل این مطلب در بهمن 1394 نوشته شده بود و در اردیبهشت 1400 دوباره بررسی و بهروز شده است.
پورت تاندربولت با سرعت بسیار بالا میتواند فایلهای حجیم شما را بین دستگاهها منتقل کند. در این مقاله با پورت Thunderbolt و کاربرد و مزایایش آشنا میشویم و به بررسی تفاوتهای آن با usb c میپردازیم. قیمت لپ تاپ با این ویژگی ممکن است کمی متفاوت از سیستمهای دیگر باشد.
فهرست محتوا
پورت thunderbolt چیست؟
در سالهای اخیر، تقاضا برای افزایش سرعت رد و بدل اطلاعات آنقدر زیاد شده که تولیدکنندگان به فکر تکنولوژی USB 3.0 و بعد از آن، تکنولوژی فوق سریع Thunderbolt افتادند. اینتل در سال 2011 یعنی زمانی که usb 3.0 با سرعت 5Gbps کار میکرد تاندربالت را با دوبرابر سرعت معرفی کرد. تاندربالت میتوانست انواع دیتا را به دستگاههای ذخیره سازی منتقل کند نه فقط دیتاهای سریالی را.
تاندربولت رابطی برای انتقال سریع اطلاعات و تصاویر به طور همزمان است. در واقع تاندربولت، رابطی مانند پورت USB است که علاوه بر سرعت انتقال بیشتر، قابلیت ارسال تصاویر را نیز دارد. اسم سابق این تکنولوژی لایت پیک – Light Peak بود. اپل اولین شرکتی بود که از این قابلیت در تجهیزاتش استفاده کرد.
نسخههای مختلف تاندربولت متکی بر کانکتور Mini DisplayPort است و اپل تنها تولیدکننده اصلی MDP است که البته به ندرت از آن در لپ تاپ ها استفاده شد. با ورود usb c این تکنولوژی جایگزین mdp شد. تاندربولت 3 از پروتکل DisplayPort هم پشتیبانی میکند پس میتوانید از daisy-chain و چند مانیتور 4K 60Hz استفاده کنید (در ادامه در این مورد بیشتر صحبت میکنیم). تاندربولت از DisplayPort 1.2 و HDMI 2.0 و 10GbE fast networking پشتیبانی میکند.
بیشتر بخوانید: پورت HDMI چیست؟ معرفی انواع آن
تکنولوژی تاندربولت (Thunderbolt) انقلابی در تکنولوژی I/O است. تاندربولت، ترکیبی از PCI-Express و DisplayPort در دو سیگنال سریال است که برق هم تامین میکند. پورت تاندربولت همزمان ۶ وسیله جانبی را پشتیبانی میکند.

شباهت و تفاوت تاندربولت و usb c
پورت thunderbolt دقیقا شبیه به پورت usb c است و اغلب مواردی که usb c انجام میدهد را پشتیبانی میکند. مثلا میتوانید دستگاهی که usb c است را به پورت Thunderbolt 3 وصل کنید و از دستگاه استفاده کنید. علاوه بر شکل و کانکشن یکسان، هر دو، برق دستگاه را تامین میکنند؛ دستگاههای جانبی مختلف از جمله مانیتور را پشتیبانی میکنند؛ با تبدیلها میتوان انواع دستگاهها را به آن وصل کرد. اما تفاوت تاندربولت و usb c چیست؟

شاید مفیدترین پروتکلی که usb c پشتیبانی میکند Thunderbolt 3 و Thunderbolt 4 باشد. هر یک از اینها از توان عملیاتی 40Gbps پشتیبانی میکند و مصرف برق را کاهش میدهد و میتواند 100 وات برق را عبود دهد.
پشتیبانی usb c از تاندربولت 3 و 4 یعنی با یک کابل میتوانید هم برق و هم حجم بالای اطلاعات را منتقل کنید مثلا دیتای ویدئویی برای دو صفحه نمایش 60Hz 4K. برخی لپ تاپها از این مزایا استفاده کردهاند مثلا MacBook Pro دارای 4 کانکتور تاندربالت 3 است.
استاندارد تاندربولت اینتل که رقیب بزرگ USB 3.1 محسوب میشود گاهی از کابل و درگاه مشابه استفاده میکند. تاندربولت نسخه سوم میتواند تا 40 گیگابیت بر ثانیه داده منتقل کند، که ۴ برابر بیشتر از نسل دوم است. USB 3.1 نسخههای یک و دو تاندربولت از کابلهای مختص خود استفاده میکردند که با USBها تطبیق نداشت؛ به همین دلیل، بعضی از دستگاهها مانند مکبوک پرو، هم USB و هم درگاهی جدا برای تاندربولت دارند.
پورتهای usb4 در اوایل سال 2021 در برخی لپ تاپ ها قرار گرفته که به صورت پیش فرض از سرعت تاندربولت 3 پشتیبانی میکند اما همچنان با usb3 سازگار است و از همان شکل کانکتور usb c استفاده میکند.
کابلهای usb c با هر آنچه که از usb c پشتیبانی میکند، فارغ از نسل آنها، سازگار است. اما تاندربالت 3 و 4 که از کانکتور فیزیکی usb c پشتیبانی میکند باید از کابل مخصوص تاندربالت استفاده شود تا سازگاری و سرعت کامل برآورده شود. کابل تاندربالت در هر دو سر، یکسان است اما روی هر کدام علامت رعدوبرق دارد و قیمت آن گرانتر از usb استاندارد است.
در کنار پورت تاندربولت علامت رعدوبرق دیده میشود تا به راحتی از پورتهای دیگر قابل تشخیص باشد. مثلادر برخی Macها، شکل و اندازه پورت Mini DisplayPort خیلی شبیه به پورت تاندربولت است اما علامت رعدوبرق مشکل تشخیص آنها را برطرف میکند.

شباهت تاندربالت 3 و تاندربالت 4 چیست؟
- تاندربالت 4 خیلی وقت است که در PC ها استفاده شده اما سرعت آن پیشرفت چشمگیری نسبت به تاندربالت 3 نداشته و سرعت هر دو 40Gbps است.
- هر دوی آنها بین 15 تا 100 وات برق منتقل میکنند.
تفاوت تاندربولت 4 نسبت به تاندربولت 3 چیست؟
- تاندربالت 4 میتواند سیگنالهای ویدئویی را بین دو صفحه نمایش 4k و یا یک صفحه نمایش 8k منتقل کند اما تاندربولت 3 میتواند فقط یک صفحه مایش 4k را ساپورت کند.
- نرخ انتقال دیتا از طریق PCIe در تاندربالت 3 برابر است با 16Gbps ولی در تاندربالت 4 دوبرابر (برابر با 32Gbps) است. پس بهترین گزینه برای انتقال فایلهای اطلاعاتی و ودئویی حجیم برای ادیت است.
چه موقع تاندربولت را انتخاب کنیم؟
با توجه به کاربری مورد نظر خود بین تاندربولت و usb c تصمیم بگیرید. اگر سه کاربری زیر را در نظر دارید حتما باید تاندربولت را انتخاب کنید:
- انتقال فایل در زمان کوتاه: با usb c میتوان در کمتر از نیم دقیقه فیلم HD را منتقل کرد. اگر باید فایلهای حجیم را از دستگاه اکسترنال در زمان کم منتقل کنید حتما تاندربولت را انتخاب کنید.
- استفاده از دو مانیتور 4K 60Hz: توجه داشته باشید که usb c از دو مانیتور 4K 30Hz پشتیبانی میکند اما با تاندربولت 60Hz فراهم میشود.
- استفاده از کارت گرافیک اکسترنال برای بازی و رندرینگ
البته usb 4 در راه است و تمام ویژگیهای Thunderbolt 3 را دارد و از کانگتور usb c استفاده میکند. همچنین تاندربولت 4 هم در راه است هرچند که از نظر شرعت تفاوتی با تاندربولت 3 ندارد اما موارد زیر به آن اضافه شدهاست:
- پشتیبانی از یک مانیتور با رزولوشن 8k و دو مانیتور با رزولوشن 4k
- به محض اتصال ذستگاه جانبی به آن، شروع به کار میکند.
- سرعت PCIe دوبرابر شده یعنی 32Gbps که در کارت گرافیک مطرح است.
- امینت بیشتر با VT-d که دسترسی مستقیم به حافظه را محدود میکند.
اطلاع از قیمت لپ تاپ hp و خرید آن با مشاوره تخصصی رایگان از طریق درخواست پیش فاکتور یا تماس با کارشناسان فالنیک امکان پذیر است.
خلاصه این مقاله
پورت تاندربولت راهکاری برای انتقال فوق سریع داده و تصویر به طور همزمان است که از کانکتور USB-C استفاده میکند. این فناوری با سرعت حداکثر ۴۰ گیگابیت بر ثانیه، چندین برابر سریعتر از بسیاری از پورتهای USB-C عمل میکند. برای کاربردهای عملی، تاندربولت مزایای کلیدی ارائه میدهد: امکان اتصال و پشتیبانی همزمان از چندین نمایشگر ۴K با نرخ ۶۰ هرتز (و حتی ۸K در نسخههای جدیدتر) را فراهم میکند. همچنین، این پورت برای اتصال دستگاههای PCIe مانند کارتهای گرافیک اکسترنال پرقدرت برای بازی و رندرینگ یا حافظههای ذخیرهسازی فوق سریع ضروری است. قابلیت اتصال سریالی (Daisy-chaining) تا شش دستگاه جانبی به یک پورت، مدیریت کابلها را ساده میکند. بنابراین، اگر نیاز به جابجایی سریع فایلهای حجیم، استفاده از تنظیمات چند مانیتوره پیشرفته، یا بهرهگیری از سختافزارهای جانبی با کارایی بالا دارید، انتخاب تاندربولت توصیه میشود. پورتهای تاندربولت (نسخه ۳ و بالاتر) با دستگاههای USB-C سازگارند و با علامت رعدوبرق قابل تشخیص هستند.




سلام
وقت به خیر
اگه در مورد انواع پورت های ویدئویی مقاله ای دارید ممنون می شم بهم معرفی کنید.
سپاس
سام دوست عزیز
در مقاله پورت چیست میتوانید اطلاعات جامعی در مورد پورتهای ویدئویی به دست آورید.
سلام. ببخشید من میخواستم یک لپتاپ dell latitude 6530 6540 یا 5540 بگیرم.
این پورت هم اصلا کاربردی برام نداره.
میخواستم بدونم این لپتاپها چنین چیزی نداشته باشن؟
سلام بر شما
تاندربولت برای انتقال دادهها درست مانند پورت USB-C عمل میکند. لپتاپهایی که به آن اشاره کردید، همگی دارای USB-C هستند؛ لذا عملکرد مشابهی را ارائه میدهدند.
خیلی ممنون
درود بر شما
کاربر عزیز ،
از لطف شما متشکریم.
درباره تاندربالت 2.0 اطلاعات خوبی به دست آوردم
میشه لطفا درباره Thunderbolt 3.0 هم توضیحاتی بدید؟
سرعت در Thunderbolt 3.0 تقریبا دو برابر سرعت Thunderbolt 2.0 است و در نتیجه پهنای باند بیشتری برای انتقال فایلهای صوتی و تصویری و حجیم برای مان فراهم میکند.