پورت USB چیست؟ معرفی کامل + انواع، کاربردها و تفاوت‌ها

پورت USB یکی از پرکاربردترین درگاه‌های ارتباطی در دنیای دیجیتال است که تقریباً در تمام دستگاه‌ها، از کامپیوتر و لپ‌تاپ گرفته تا موبایل و تجهیزات جانبی، نقش کلیدی دارد. اما پورت USB چیست و چرا نسخه‌ها و انواع مختلفی دارد؟ در این مقاله به‌صورت دقیق و کاربردی با مفهوم USB، انواع پورت‌ها، سرعت‌ها، کاربردها و تفاوت نسخه‌های مختلف آن آشنا می‌شوید تا بتوانید انتخاب آگاهانه‌تری هنگام خرید لپ تاپ یا سایر تجهیزات دیجیتال داشته باشید. با فالنیک (ایران اچ پی) همراه باشید.

پورت usb چیست؟

USB مخفف Universal Serial Bus و به معنای درگاه انتقال داده جهانی است. پورت یا درگاه USB چیست؟ از پورت یو اس بی برای اتصال دستگاه‌های مختلف الکترونیکی به یکدیگر استفاده می‌شود مثلا موبایل به کامپیوتر، موس به کامپیوتر. طرز کار usb بدین شکل است که پورت USB علاوه بر اینکه اینترفیس انتقال دیتا بین دستگاه ‌های پردازشی است، برق مورد نیاز این دستگاه‌ها را هم تامین می‌کند.

پورت USB جایگزین پورت‌های سریال و موازی موجود در کامپیوترهای قدیمی است و سرعت بسیار بالاتری (بیش از صد برابر) دارد. روی کامپیوترها غیر از پورت USB پورت اترنت و پورت FireWire وجود دارند که سرعت آنها بسیار بالاتر از USB است ولی برق تامین نمی‌کنند.

بیشترین استفاده از USB در شبکه است مثلا کارت شبکه USB، مودم Cellular، پرینتر در شبکه داخلی و … اگر کامپیوتری به شبکه وصل نباشد برای انتقال دیتا می‌تواند از پورت USB استفاده کند.

نسخه استاندارد USB هم به صورت سیمی و هم به صورت بی سیم وجود دارد اما فقط در نسخه سیمی آن کابل و پورت مطرح است.

برخی دستگاه‌ها بیش از یک پورت USB دارند توجه کنید دو انتهای یک کایل را به یک دستگاه وصل نکنید چون ممکن است دستگاه خراب شود. هنگام قطع اتصال کابل یو اس بی از دستگاه مراقب باشید دستگاه در حال کار نباشد وگرنه به دستگاه یا فایل‌های روی آن آسیب می‌رسد. پس قبل از قطع فیزیکی کابل آن را به صورت منطقی و safely eject قطع کنید.

اگر فقط یک پورت USB دارید ولی تعداد کانکتورهای USB مورد استفاده شما زیاد است می‌توانید هاب USB که چند پورت برایتان فراهم می‌کند را به پورت USB خود وصل کنید.

مراحل تکامل و تاریخچه پورت USB

USB نیز مانند دیگر فناوری‌های دنیای دیجیتال، یک سیر تکاملی را پشت سر گذاشته تا به شکل امروزی درآمده است. تاریخچه USB به این شکل بوده است:

• 1994 – شروع پروژه USB توسط شرکت‌های بزرگ (Intel، Microsoft، IBM، Compaq و DEC) برای ساده‌سازی اتصال دستگاه‌ها به کامپیوتر.
• 1996 – معرفی رسمی USB 1.0 با سرعت 1.5 Mbps (Low Speed) و 12 Mbps (Full Speed).
• 1998 – عرضه USB 1.1 (رفع مشکلات نسخه اول، سازگاری بهتر).
• 2000 – معرفی USB 2.0 با سرعت 480 Mbps (High Speed)؛ بسیار رایج شد.
• 2008 – معرفی USB 3.0 با سرعت 5 Gbps (SuperSpeed).
• 2013 – معرفی USB 3.1 با دو حالت Gen 1 (با سرعت 5Gbps) و Gen 2 (با سرعت 10Gbps)
• 2014 – معرفی USB Type-C به‌عنوان یک کانکتور دوطرفه و کوچک.
• 2017 – معرفی USB 3.2 در نسخه‌های Gen 1×1 (سرعت 5Gbps)، Gen 2×1 (سرعت 10Gbps) و Gen 2×2 (سرعت 20Gbps)
• 2019 – معرفی USB4 با سرعت تا 40 Gbps و سازگاری با Thunderbolt 3.
• 2022 – معرفی USB4 نسخه 2.0 با سرعت 80 Gbps.

انواع مختلف پورت USB

معمولاً usb را از دو جنبه به انواع مختلف تقسیم می‌کنند: نسل (نسخه) و کانکتور (شکل ظاهری). در ادامه نسل‌های مختلف پورت USB را به همراه مشخصات کلی آنها مشاهده می‌کنید:

• USB 1.0: اولین نسل با سرعت انتقال داده تا 1.5 مگابیت بر ثانیه، مناسب برای دستگاه‌های کم‌سرعت مانند ماوس.
• USB 1.1: نسخه بهبودیافته با سرعت تا 12 مگابیت بر ثانیه، برای کیبوردها و دستگاه‌های ساده.
• USB 2.0: با سرعت 480 مگابیت بر ثانیه، رایج برای فلش‌درایوها و هاردهای اکسترنال.
• USB 3.0 (3.1 Gen 1): سرعت تا 5 گیگابیت بر ثانیه، مناسب برای انتقال سریع داده‌ها.
• USB 3.1 Gen 2: سرعت تا 10 گیگابیت بر ثانیه، ایده‌آل برای دستگاه‌های پرسرعت.
• USB 3.2: سرعت تا 20 گیگابیت بر ثانیه، برای کاربردهای حرفه‌ای مانند ذخیره‌سازی پیشرفته.
• USB 4.0: سرعت تا 40 گیگابیت بر ثانیه، با پشتیبانی از Thunderbolt و شارژ سریع.

همچنین انواع مختلف یو اس بی از لحاظ کانکتور شامل موارد زیر می‌شوند:

• USB Type-A: کانکتور مستطیلی استاندارد، رایج در کامپیوترها و شارژرها برای اتصال فلش‌درایوها.
• USB Type-B: کانکتور مربعی یا مستطیلی، معمولاً در پرینترها و اسکنرها استفاده می‌شود.
• USB Type-C: کانکتور دوطرفه و کوچک، مناسب برای شارژ سریع و انتقال داده پرسرعت.
• Mini-USB: کانکتور کوچک‌تر، قبلاً در دوربین‌ها و دستگاه‌های قدیمی استفاده می‌شد.
• Micro-USB: کانکتور باریک، رایج در گوشی‌های قدیمی و دستگاه‌های قابل‌حمل.
• Micro-B SuperSpeed: نسخه بهبودیافته Micro-USB برای سرعت‌های بالاتر در USB 3.0.

در مقاله انواع پورت USB می‌توانید با تمام موارد بالا به‌طور کامل و جامع آشنا شوید.

کاربرد USB چیست؟

پورت USB به دلیل انعطاف‌پذیری و سرعت بالا، یکی از پرکاربردترین فناوری‌های اتصال در دنیای دیجیتال است. این فناوری در دستگاه‌های مختلف، از کامپیوترها تا گوشی‌های هوشمند، کاربردهای متنوعی دارد. در ادامه، مهم‌ترین کاربردهای USB را بررسی می‌کنیم.

1. انتقال داده‌ها

USB امکان انتقال سریع فایل‌ها مانند اسناد، تصاویر، ویدئوها و نرم‌افزارها را بین دستگاه‌ها فراهم می‌کند. نسل‌های جدیدتر مانند USB 3.2 و USB 4.0 با سرعت‌های چند گیگابیتی، این فرآیند را سریع‌تر کرده‌اند.

2. شارژ دستگاه‌ها

پورت‌های USB، به‌ویژه Type-C، برای شارژ دستگاه‌های مختلف از جمله گوشی‌های هوشمند، لپ‌تاپ‌ها و هدفون‌ها استفاده می‌شوند. فناوری Power Delivery در USB-C شارژ سریع و کارآمد را ممکن می‌سازد.

3. اتصال دستگاه‌های جانبی

USB برای اتصال وسایلی مانند ماوس، کیبورد، پرینتر، اسکنر و وب‌کم به کامپیوترها و لپ‌تاپ‌ها به کار می‌رود. کانکتورهای Type-A و Type-C در این زمینه بسیار رایج هستند.

4. ذخیره‌سازی خارجی

فلش‌درایوها و هاردهای اکسترنال USB راهی ساده برای ذخیره و انتقال داده‌ها ارائه می‌دهند. این دستگاه‌ها به دلیل قابل‌حمل بودن، برای پشتیبان‌گیری و جابه‌جایی اطلاعات ایده‌آل هستند.

5. اتصال به نمایشگرها و داک‌ها

پورت‌های USB-C امکان اتصال به مانیتورها، پروژکتورها و داک‌های چندمنظوره را فراهم می‌کنند. این قابلیت برای گسترش فضای کاری یا انتقال تصویر با کیفیت بالا بسیار کاربردی است.

6. پشتیبانی از فناوری‌های پیشرفته

USB 4.0 با پشتیبانی از Thunderbolt و DisplayPort، امکان انتقال داده‌های پیچیده و اتصال به دستگاه‌های حرفه‌ای مانند کارت‌های گرافیک اکسترنال را فراهم می‌کند.

چه دستگاه‌هایی پورت USB دارند؟

پورت USB به دلیل تطبیق‌پذیری و استفاده گسترده، در طیف وسیعی از دستگاه‌های الکترونیکی به کار می‌رود. این پورت‌ها امکان اتصال، انتقال داده و شارژ را فراهم می‌کنند. در ادامه، مهم‌ترین دستگاه‌هایی که از پورت USB استفاده می‌کنند، بررسی می‌شوند.

• کامپیوترها و لپ‌تاپ‌ها: تقریباً تمام کامپیوترهای رومیزی و لپ‌تاپ‌ها دارای پورت‌های USB (معمولاً Type-A یا Type-C) هستند که برای اتصال دستگاه‌های جانبی مانند ماوس، کیبورد، هارد اکسترنال و فلش‌درایو استفاده می‌شوند.
• گوشی‌های هوشمند و تبلت‌ها: اکثر گوشی‌های هوشمند و تبلت‌های مدرن از پورت USB-C یا Micro-USB برای شارژ و انتقال داده استفاده می‌کنند. USB-C به دلیل سرعت بالا و شارژ سریع، در دستگاه‌های جدیدتر رایج‌تر است.
• کنسول‌های بازی: کنسول‌هایی مانند PlayStation و Xbox از پورت‌های USB برای اتصال کنترلرها، هدست‌ها، و دستگاه‌های ذخیره‌سازی خارجی استفاده می‌کنند. برخی مدل‌ها از USB-C نیز پشتیبانی می‌کنند.
• تلویزیون‌ها و دستگاه‌های پخش رسانه: تلویزیون‌های هوشمند و دستگاه‌های استریمینگ (مانند Amazon Fire Stick) اغلب دارای پورت USB برای اتصال حافظه خارجی، پخش محتوا یا حتی تأمین برق هستند.
• دوربین‌ها و تجهیزات عکاسی: دوربین‌های دیجیتال و تجهیزات حرفه‌ای عکاسی از پورت‌های USB (مانند Type-C یا Micro-USB) برای انتقال تصاویر و ویدئوها به کامپیوتر یا شارژ باتری استفاده می‌کنند.
• دستگاه‌های ذخیره‌سازی: فلش‌درایوها، هاردهای اکسترنال و SSDهای قابل‌حمل از پورت‌های USB (Type-A یا Type-C) برای اتصال و انتقال داده‌های حجیم بهره می‌برند.
• لوازم جانبی و گجت‌ها: دستگاه‌هایی مانند هدفون‌های بی‌سیم، ساعت‌های هوشمند، پاوربانک‌ها و حتی برخی اسباب‌بازی‌های هوشمند از پورت USB برای شارژ یا انتقال داده استفاده می‌کنند.
• تجهیزات صنعتی و پزشکی: در حوزه‌های تخصصی، دستگاه‌هایی مانند اسکنرهای پزشکی، پرینترهای سه‌بعدی و تجهیزات صنعتی از پورت‌های USB برای اتصال و کنترل استفاده می‌کنند.

پورت USB در ویندوز 10 و ویندوز 11 چگونه کار می‌کند؟

در ویندوز 10 و ویندوز 11، پورت USB به‌صورت Plug & Play کار می‌کند؛ یعنی به‌محض اتصال یک دستگاه USB، سیستم‌عامل آن را شناسایی کرده و در صورت نیاز، درایور مناسب را به‌طور خودکار نصب می‌کند. این فرآیند بدون نیاز به ری‌استارت و دخالت دستی کاربر انجام می‌شود.

ویندوز برای مدیریت پورت‌های USB از USB Controller و USB Hub Driver استفاده می‌کند. تمام دستگاه‌های متصل از طریق «Device Manager» قابل مشاهده و مدیریت هستند. در ویندوز 11، مدیریت انرژی USB بهینه‌تر شده تا مصرف باتری در لپ‌تاپ‌ها کاهش یابد.

نکته مهم این است که نوع پورت (USB 2، USB 3 یا USB-C) و نسخه درایور مستقیماً روی سرعت انتقال داده و عملکرد دستگاه اثر می‌گذارد. اگر دستگاه USB شناسایی نشد، معمولاً مشکل از درایور، تنظیمات پاور یا ناسازگاری سخت‌افزاری است.

مشکلات رایج پورت USB و راه‌حل آنها

با وجود سادگی استفاده از USB، کاربران گاهی با مشکلاتی مواجه می‌شوند که اغلب قابل حل هستند. بیشتر مشکلات USB نرم‌افزاری هستند و بدون تعمیر سخت‌افزاری حل می‌شوند. شناخت نوع پورت، نسخه USB و مدیریت صحیح در ویندوز 10 و 11، تجربه‌ای پایدار و سریع از اتصال USB فراهم می‌کند. در ادامه، رایج‌ترین مشکلات پورت USB را بررسی می‌کنیم:

شناسایی نشدن دستگاه USB

این مشکل اغلب به دلیل درایور نصب‌نشده یا قدیمی رخ می‌دهد. بررسی Device Manager و به‌روزرسانی درایور USB اولین قدم است. گاهی تغییر پورت یا کابل نیز مشکل را حل می‌کند.

سرعت پایین انتقال داده

اتصال دستگاه USB 3 به پورت USB 2 یا استفاده از کابل نامناسب باعث کاهش سرعت می‌شود. برای بیشترین سرعت، باید نسخه پورت، کابل و دستگاه با هم سازگار باشند.

قطع و وصل شدن مداوم USB

این مشکل اغلب به تنظیمات مدیریت پاور ویندوز مربوط است. غیرفعال کردن گزینه Power Saving برای USB Root Hub در Device Manager می‌تواند مؤثر باشد.

شارژ نشدن دستگاه از طریق USB

همه پورت‌های USB توان یکسانی ندارند. پورت‌های قدیمی یا USB روی کیس‌ها توان کافی برای شارژ سریع ندارند. استفاده از پورت USB-C یا آداپتور مناسب توصیه می‌شود.

آسیب دیدن پورت یا کابل USB

لق شدن پورت، کابل بی‌کیفیت یا اتصال نادرست می‌تواند باعث خرابی شود. استفاده از کابل استاندارد و قطع ایمن دستگاه (Safely Remove) عمر پورت USB را افزایش می‌دهد.

ناسازگاری دستگاه با ویندوز

برخی تجهیزات قدیمی با نسخه‌های جدید ویندوز سازگار نیستند. در این موارد، نصب درایور دستی یا استفاده از حالت Compatibility می‌تواند راه‌گشا باشد.

سؤالات متداول درباره پورت usb

1- USB مخفف چیست؟

USB مخفف Universal Serial Bus و به معنای درگاه انتقال داده جهانی است

2- از کجا بفهمیم کدام پورت usb 3 است؟

برای تشخیص پورت usb 3، باید به رنگ داخل آن توجه کنید. رنگ پلاستیک داخل USB 2 مشکی، رنگ پلاستیک داخل USB 3.0 آبی، رنگ پلاستیک داخل USB 3.1 سبزآبی، رنگ پلاستیک داخل USB 1 سفید است. همچنین رنگ قزمر usb نشانگر USB 3.2 است که سرعت انتقال دیتا در آن 20Gbps است. پس برای تشخیص USB 3.0 در فلش، لپ تاپ و کامپیوتر به رنگ آن توجه کنید.

3- آیا همه کابل‌های USB سرعت یکسانی دارند؟

خیر. سرعت کابل USB به نسخه آن (USB 2، USB 3، USB-C) و کیفیت ساخت بستگی دارد و کابل نامناسب می‌تواند سرعت انتقال داده را به‌شدت کاهش دهد.

4- تفاوت USB-C با USB معمولی چیست؟

USB-C نوع کانکتور است نه نسخه سرعت؛ دوطرفه است، شارژ سریع پشتیبانی می‌کند و می‌تواند هم‌زمان داده، تصویر و برق را منتقل کند. مقاله USB Type-C چیست می‌تواند در این زمینه به شما کمک کند.

5- آیا اتصال دائمی دستگاه به پورت USB به آن آسیب می‌زند؟

در استفاده عادی خیر، اما اتصال طولانی‌مدت می‌تواند باعث افزایش استهلاک پورت یا مصرف انرژی شود؛ قطع ایمن دستگاه عمر USB را افزایش می‌دهد.

6- آیا USB 3 به پورت USB 2 وصل می‌شود؟

بله. USB 3 با USB 2 سازگار است، اما سرعت انتقال داده به حداکثر سرعت USB 2 محدود می‌شود و مزایای سرعت بالاتر فعال نخواهد شد.

7- تفاوت USB و Thunderbolt چیست؟

Thunderbolt سرعت بالاتر، تأخیر کمتر و پشتیبانی بهتر از نمایشگرها و تجهیزات حرفه‌ای دارد، اما USB فراگیرتر، ارزان‌تر و سازگارتر با دستگاه‌های عمومی است.

8- آیا استفاده از هاب USB سرعت را کاهش می‌دهد؟

در برخی موارد بله؛ اگر چند دستگاه پرمصرف به یک هاب متصل شوند، پهنای باند بین آن‌ها تقسیم شده و سرعت انتقال داده کاهش می‌یابد.

آنچه در پاسخ سؤال پورت usb چیست ارائه دادیم

در این مقاله با پاسخ به سؤال پورت USB چیست، شما را با این درگاه ارتباطی محبوب و پرکاربرد آشنا کردیم. در ابتدا usb را به‌طور کامل به شما معرفی کردیم و سپس تاریخچه و انواع این پورت را ارائه دادیم. همچنین کاربرد USB و دستگاه‌های مجهز به این درگاه را مورد بررسی قرار دادیم. آشنایی با پورت USB می‌تواند در هنگام خرید دستگاه‌های دیجیتال، به‌ویژه خرید لپ تاپ به شما کمک کند. درصورتی‌که در این رابطه به راهنمایی و مشاوره نیاز دارید، می‌توانید با شماره 8363-021 تماس بگیرید.

خرید و قیمت لپ تاپ در فالنیک

برای اطلاع از قیمت لپ تاپ و خرید لپ تاپ با مشاوره تخصصی رایگان و گارانتی معتبر ۱۸ ماهه از فروشگاه فالنیک دیدن کنید.

قیمت لپ تاپتماس تلفنی