نصب باتری یو پی اس (UPS) | آموزش مرحله‌به‌مرحله + نکات ایمنی

نصب باتری یو پی اس اگر به‌درستی انجام نشود، می‌تواند باعث خرابی دستگاه، کاهش عمر باتری یا حتی آتش‌سوزی شود. در این مقاله، آموزش نصب باتری UPS را به‌صورت مرحله‌به‌مرحله، همراه با روش اتصال سری و موازی، نکات ایمنی و اشتباهات رایج بررسی می‌کنیم تا بتوانید باتری دستگاه را بدون ریسک نصب کنید. پس اگر نسبت به خرید یو پی اس اقدام کرده‌اید و قصد نصب باتری آن را دارید، با فالنیک (ایران اچ پی) همراه باشید.

روش‌های نصب باتری یو پی اس (داخلی، خارجی، سری و موازی)

پیش از آغاز به استفاده از یو پی اس، باید از نصب صحیح باتری‌های آن مطمئن شوید. در غیر این صورت ممکن است دستگاه شما به‌درستی کار نکند یا آسیب‌های جدی ببیند. به‌طور کلی بستن باتری ups به چند روش امکان‌پذیر است. این روش‌ها که برای نصب باتری خشک ups نیز کاربرد دارند، عبارتند از:

نصب باتری یو پی اس به روش خارجی (External)

اگر یو پی اس شما دارای ظرفیت بالایی است و به تعداد باتری زیادی نیاز دارد، می‌توانید از روش نصب خارجی (External) استفاده کنید. در این روش، باتری‌های یو پی اس در محفظه‌ای جداگانه و بیرون از دستگاه اصلی قرار می‌گیرند و از طریق کابل به دستگاه وصل می‌شوند.

از مزایای نصب باتری یو پی اس به روش خارجی می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

• امکان افزایش تعداد باتری‌ها متناسب با نیاز کاربر
• دسترسی آسان‌تر به باتری‌ها برای نگهداری یا تعویض
• جریان یافتن بهتر هوا بین باتری‌ها

البته توجه داشته باشید که نصب باطری یو پی اس به روش خارجی نیازمند فضای اضافی برای قرار دادن کابینت باتری و رعایت نکات ایمنی است که حتماً باید به آنها توجه داشته باشید. پیشنهاد می‌کنیم برای انجام این کار از متخصصین مجرب کمک بگیرید تا خیالتان بابت رعایت نکات ایمنی هنگام نصب باتری راحت باشد.

نصب باتری یو پی اس به روش داخلی (Internal)

در روش نصب داخلی یا Internal، باتری‌ها درون محفظه خود دستگاه قرار می‌گیرند و هیچ اتصالی به بیرون ندارند. این روش برای یو پی اس‌های کوچک و متوسط مناسب است و امکان قرار دادن UPS در فضاهای محدود را فراهم می‌کند. همچنین این روش شما را از کابل‌کشی‌های پیچیده و چالش‌های آن نجات می‌دهد! البته توجه داشته باشید که نصب باتری UPS به روش داخلی باعث می‌شود تا دسترسی به باتری‌ها جهت تعمیر یا تعویض کمی دشوار شود و جریان یافتن هوا بین باتری‌ها با محدودیت‌هایی مواجه شود.

پیش از اقدام به نصب داخلی باتری یو پی اس، حتماً از سازگاری باتری با دستگاه خود مطمئن شوید. اگر برای این کار به راهنمایی نیاز دارید، می‌توانید از متخصصان فالنیک کمک بگیرید.

نصب باتری یو پی اس به صورت سری

 نصب باتری یو پی اس به صورت سری برای دستگاه‌هایی مناسب است که به ولتاژ بالاتر نیاز دارند. در این روش، باید قطب مثبت باتری اول را به قطب منفی باتری بعدی متصل کنید تا یک مدار پیوسته ایجاد شود. این کار را تا جایی ادامه دهید تا تمام باتری‌ها به‌صورت سری پشت سر هم قرار گیرند. در نهایت نیز باتری آخر را از قطب منفی به یو پی اس وصل کنید.

این روش با جمع کردن ولتاژ باتری‌های موجود در مدار، ولتاژ کل سیستم را افزایش می‌دهد، اما ظرفیت (آمپر ساعت) را ثابت نگه می‌دارد. برای مثال اگر دو باتری 12 ولت را با روش سری به هم وصل کنید، ولتاژ کلی 24 ولت می‌شود. نکات مهم در طریقه نصب باتری یو پی اس به صورت سری، شامل یکسان بودن نوع و ظرفیت باتری‌ها، بررسی دقیق اتصال قطب‌ها و اطمینان از عایق‌بندی مناسب می‌شوند. دقت کنید که در روش سری، خرابی یک باتری می‌تواند کل سیستم را دچار مشکل کند.

نصب باتری یو پی اس به صورت موازی

در نصب باتری یو پی اس به صورت موازی، باید قطب‌های مثبت باتری‌ها را به یکدیگر و قطب‌های منفی آنها را نیز به‌هم متصل کنید. در این روش ظرفیت کل سیستم (آمپر ساعت) افزایش پیدا می‌کند، اما ولتاژ نهایی ثابت می‌ماند. برای مثال اگر دو باتری 12 ولت با ظرفیت 100 آمپر ساعت را به صورت موازی به‌هم وصل کنید، ظرفیت کل مدار 200 آمپر ساعت و ولتاژ کل برابر با 12 ولت می‌شود. پس اگر می‌خواهید یو پی اس شما ظرفیت بالاتری داشته باشد و مدت زمان پشتیبانی آن در زمان قطعی برق بیشتر شود، بهتر است از روش موازی استفاده کنید.

در این روش باید به یکسان بودن نوع و ظرفیت باتری‌ها توجه داشته باشید و از کابل‌هایی با طول و جنس مشابه استفاده کنید؛ در غیر این صورت ممکن است با مشکل عدم تعادل جریان مواجه شوید. در تصویر زیر می‌توانید نحوه اتصال باتری ups به روش‌های سری و موازی را مشاهده کنید:

ابزار و وسایل مورد نیاز برای نصب باتری یو پی اس

در این بخش ابزار مورد نیاز برای نصب باتری یو پی اس را به شما معرفی می‌کنیم. توجه داشته باشید که استفاده از ابزار مناسب و با کیفیت برای این کار اهمیت زیادی دارد و ایمنی نصب و عملکرد بهینه دستگاه را تضمین می‌کند؛ پس در انتخاب آنها دقت داشته باشید. اما برای اتصال باتری به UPS به چه ابزارهایی نیاز داریم؟

• پیچ‌گوشتی چهارسو و دوسو برای باز کردن محفظه دستگاه و ترمینال‌ها
• آچار با سایز مناسب برای محکم کردن اتصالات
• مولتی‌متر برای اندازه‌گیری ولتاژ مدار و بررسی سلامت اتصالات
• کابل‌های استاندارد با قطر مناسب
• ترمینال‌های باتری شامل کانکتورهای حلقه‌ای یا فیشی
• دستکش عایق، عینک محافظ و لباس کار مقاوم برای جلوگیری از تماس با اسید باتری و جرقه‌های احتمالی
• فیوز یا قطع‌کننده مدار برای محافظت سیستم در برابر اتصال کوتاه و اضافه‌بار
• جعبه ابزار عایق برای حمل ایمن ابزارها
• نوار عایق الکتریکی برای پوشش ایمن اتصالات
• دفترچه راهنمای یو پی اس برای رعایت نکات متناسب با مشخصات فنی دستگاه

نکته: این ابزارها برای نصب باتری خشک ups نیز کاربرد دارند.

نحوه نصب باتری یو پی اس به صورت گام‌به‌گام

در این بخش با نحوه نصب باتری یو پی اس به‌صورت دقیق و گام‌به‌گام آشنا می‌شویم. قبل از شروع مطمئن شوید که ابزار و وسایلی که به آنها اشاره کردیم، همگی در دسترس شما هستند. همچنین حتماً دفترچه راهنمای یو پی اس و دستورالعمل‌های سازنده را به دقت بخوانید. در ادامه نحوه اتصال باتری به UPS و مراحل آن را مشاهده می‌کنید:

مرحله 1: آماده‌سازی و بررسی ایمنی

• یو پی اس را خاموش و آن را از برق جدا کنید.
• تجهیزات ایمنی شامل دستکش عایق، عینک محافظ و لباس کار را بپوشید.
• مکان قرارگیری باتری‌ها را بررسی کنید تا خشک، خنک و دارای تهویه مناسب باشد.
• مشخصات باتری (ولتاژ، ظرفیت و نوع) و نوع اتصال مورد نظر خود (سری یا موازی) را با مشخصات یو پی اس خود تطبیق دهید.

مرحله 2: بررسی باتری‌ها

• باتری‌ها را از نظر فیزیکی بررسی کنید تا نشتی یا خوردگی نداشته باشند.
• ولتاژ باتری‌ها را با مولتی‌متر اندازه‌گیری کنید و از شارژ داشتن اولیه آنها مطمئن شوید.

مرحله 3: دسترسی به محفظه باتری

• پوشش محفظه یو پی اس (برای نصب داخلی) یا پوشش کابینت باتری (برای نصب خارجی) را با استفاده از پیچ‌گوشتی یا آچار باز کنید.
• هرگونه گرد و غبار یا زنگ‌زدگی را از داخل محفظه پاک کنید. این آلودگی‌ها می‌توانند باعث اتصال نادرست باتری‌ها شوند.
• ترمینال‌های اتصال داخل یو پی اس را بررسی کنید تا سالم و تمیز باشند.

مرحله 4: اتصال باتری‌ها

• بسته به نیاز یو پی اس، روش اتصال باتری‌ها را انتخاب کنید (اگر به ولتاژ بالا نیاز دارید از روش «سری» و اگر به ظرفیت بالا نیاز دارید از روش «موازی» استفاده کنید).
• توجه کنید اگر تعداد باتری‌ها زیاد است، در هر مرحله بیشتر از 6 باتری را به‌هم متصل نکنید تا خطر برق‌گرفتگی شما را تهدید نکند. همچنین اگر قصد دارید از روش خارجی استفاده کنید، ولتاژ طبقه اول رک یا کابینت باتری، نباید از 72 ولت بیشتر باشد.
• ابتدا باتری‌های هر طبقه را متصل کنید و سپس اتصال بین طبقات را از پایین به بالای کابینت برقرار کنید.
• با استفاده از کابل‌های استاندارد و ترمینال‌های مناسب (مانند کانکتور حلقه‌ای)، باتری‌ها را به‌هم متصل کنید.
• ترمینال‌ها را با آچار مناسب، محکم کنید. دقت کنید تا با اعمال نیروی بیش از حد، به باتری آسیب نزنید.
• قبل از اتصال نهایی سیستم به یو پی اس، بررسی کنید که قطب‌های مثبت و منفی باتری‌ها متناسب با روش اتصال (سری یا موازی)، به‌درستی به یکدیگر متصل شده باشند.

مرحله 5: نصب فیوز یا قطع‌کننده مدار

• توصیه می‌شود برای جلوگیری از خطرات ناشی از اتصال کوتاه یا اضافه‌بار، یک فیوز یا قطع‌کننده مدار بین باتری‌ها و یو پی اس نصب کنید.
• بررسی کنید تا جریان نامی یو پی اس با مشخصات فیوز سازگار باشد.
• بهتر است فیوز را نزدیک به باتری‌ها قرار دهید تا در صورت بروز مشکل، مدار سریع قطع شود.

مرحله 6: قرار دادن باتری‌ها در مکان مناسب

• در نصب داخلی، باتری‌ها را داخل محفظه یو پی اس قرار دهید و از محکم بودن جایگاه آنها مطمئن شوید. از فشار دادن بیش از حد باتری‌ها خودداری کنید.
• در نصب خارجی، باتری‌ها را در کابینت قرار دهید و کابل‌ها را مرتب کنید.
• در هر دو روش، مطمئن شوید که فضای کافی برای جریان یافتن هوا بین باتری‌ها و تهویه مناسب، وجود دارد.

مرحله 7: بررسی و تست نهایی

• تمام اتصالات را بررسی کنید و از محکم و تمیز بودن آنها مطمئن شوید.
• ولتاژ کل مجموعه باتری‌ها را با مولتی‌متر اندازه‌گیری کنید. در اتصال سری، ولتاژ نهایی باید با مجموع ولتاژ باتری‌ها برابر باشد. در اتصال موازی، ولتاژ نهایی باید برابر با ولتاژ یک باتری باشد.
• کابل‌های نهایی را به ترمینال‌های یو پی اس وصل کنید و مطمئن شوید که قطبیت باتری‌ها صحیح است.
• یو پی اس را روشن کنید و مطمئن شوید که نمایشگر یا چراغ‌های نشانگر دستگاه، وضعیت نرمال را نشان می‌دهند.

مرحله 8: بستن محفظه و ثبت اطلاعات

• پس از اطمینان از عملکرد صحیح، محفظه باتری یو پی اس یا کابینت خارجی را ببندید و پیچ‌ها را محکم کنید.
• ابزارها و مواد اضافی را جمع کنید و محل نصب را به‌خوبی تمیز کنید.
• تاریخ نصب و مشخصات باتری‌ها را در دفترچه نگهداری یو پی اس یادداشت کنید.

اشتباهات رایج در نصب باتری UPS

در ادامه اشتباهات رایج در نصب باتری UPS را به شما معرفی می‌کنیم. دقت کنید تا این اشتباه‌ها را مرتکب نشوید؛ چرا که ممکن است به باتری‌ها و دستگاه یو پی اس آسیب‌های جدی وارد شود.

اتصال معکوس قطب‌ها

اتصال معکوس قطب‌های باتری (مثبت به منفی و بالعکس)، یکی از اشتباهات رایج در نصب باتری یو پی اس است که می‌تواند منجر به آسیب جدی به باتری‌ها و یو پی اس و حتی آتش‌سوزی شود. برای پیشگیری از این شرایط، همیشه قبل از اتصال، قطبیت ترمینال‌ها را با مولتی‌متر چک کنید. می‌توانید از نشانه‌گذاری قطب‌های مثبت (+) و منفی (-) روی باتری‌ها، برای اتصال صحیح آنها کمک بگیرید. در صورت بروز خطای اتصال معکوس قطب‌ها، فوراً دستگاه را خاموش کنید و مشکل را برطرف کنید. نصب باتری یو پی اس توسط متخصص می‌تواند ریسک بروز این مشکل را به حداقل برساند.

استفاده از کابل‌های غیراستاندارد

کابل‌های با قطر ناکافی، جنس نامرغوب یا طول نامناسب می‌توانند باعث افت ولتاژ، گرمای بیش از حد یا اتصال کوتاه شوند. این موارد، روی عملکرد یو پی اس تأثیر منفی می‌گذارند و خطر خرابی دستگاه یا حتی آتش‌سوزی را افزایش می‌دهند. پس در هنگام بستن باتری ups حتماً از کابل‌های استاندارد (مانند کابل مسی با روکش عایق) استفاده کنید. کابل‌های مورد استفاده شما باید در تمام مدار یکسان باشند و با جریان نامی سیستم سازگاری داشته باشند. بهتر است کابل‌ها را به‌صورت دوره‌ای چک کنید و از عدم شل شدن، خوردگی یا پاره شدن آنها مطمئن شوید.

اتصال نادرست در باتری‌های اکسترنال

این اشتباه اغلب به دلیل عدم رعایت ترتیب اتصال سری یا موازی، استفاده از کابل‌های نامناسب یا بی‌توجهی به قطبیت صحیح رخ می‌دهد و می‌تواند در عملکرد یو پی اس مشکلات جدی ایجاد کند. اتصال نادرست باتری‌های اکسترنال ممکن است باعث عدم تعادل جریان، کاهش ظرفیت نهایی سیستم یا آسیب به باتری‌ها و دستگاه شود. برای جلوگیری از این شرایط باید ابتدا نوع اتصال (سری یا موازی) را با توجه به هدف راه‌اندازی یو پی اس (ولتاژ بالا یا ظرفیت بالا) مشخص کنید و سپس باتری‌ها را با استفاده از کابل‌های استاندارد و یکسان به‌م متصل کنید. در نهایت نیز باید قطبیت باتری‌ها با مولتی‌متر بررسی کنید. مطمئن شوید که باتری‌ها در کابینت خارجی محکم، ثابت و ایمن قرار گرفته‌اند و تهویه مناسبی دارند. در اتصال باتری خارجی به یو پی اس، نصب فیوز بین باتری‌ها و دستگاه برای جلوگیری از اضافه‌بار توصیه می‌شود.

عدم تست ولتاژ قبل از راه‌اندازی

پس از نصب باتری UPS، باید حتماً ولتاژ باتری‌ها را تست کنید. اگر این کار را نکنید، ممکن است باتری‌های خراب یا با شارژ ناکافی به یو پی اس متصل شوند و به دستگاه آسیب‌های جدی بزنند! پس با استفاده از مولتی‌متر، ولتاژ هر باتری و کل مجموعه را بررسی کنید و از تطابق آن با مشخصات یو پی اس مطمئن شوید. همان‌طور که اشاره کردیم، در اتصال سری باید ولتاژ نهایی با مجموع ولتاژ تمام باتری‌ها و در اتصال موازی با ولتاژ یکی از باتری‌ها برابر باشد.

نکات ایمنی هنگام نصب باتری UPS

رعایت نکات ایمنی هنگام نصب باتری UPS ضروری است. به‌طور کلی توصیه می‌شود که این کار توسط متخصص انجام شود، اما اگر خودتان قصد انجام دادن آن را دارید، حواستان به نکات زیر باشد:

رعایت قطب مثبت و منفی

اتصال نادرست قطب‌های مثبت و منفی باتری به یکدیگر، علاوه بر احتمال آسیب زدن به یو پی اس، می‌تواند باعث آتش‌سوزی شود. با توجه کردن به نشانه‌گذاری روی باتری‌ها، به‌سادگی می‌توانید قطب + و قطب – را تشخیص دهید. در اتصال سری باید قطب مثبت یک باتری به قطب منفی باتری بعدی متصل شود. در اتصال موازی نیز باید قطب‌های مثبت به یکدیگر و قطب‌های منفی نیز به یکدیگر وصل شوند. رعایت این نکته ساده، طول عمر یو پی اس و تجهیزات متصل به آن را چند پله افزایش می‌دهد.

عدم اتصال با دست خیس یا بدون عایق

هنگام نصب باتری یو پی اس، از تماس با باتری با دست خیس یا بدون عایق جداً خودداری کنید. این مورد یکی از مهم‌ترین نکات ایمنی هنگام نصب باتری UPS است و رعایت نکردن آن می‌تواند منجر به برق‌گرفتگی یا اتصال کوتاه شود. همیشه از دستکش عایق استاندارد استفاده کنید و مطمئن شوید که دست و ابزارهای شما کاملاً خشک هستند. برای ایمنی بیشتر، بهتر است از عینک محافظ و لباس کار مقاوم نیز استفاده کنید تا از تماس با اسید باتری و جرقه‌های احتمالی در امان باشید. همچنین قبل از شروع به نصب باتری، یو پی اس را خاموش و از برق جدا کنید.

تهویه مناسب در هنگام تعویض باتری

در هنگام تعویض باتری یو پی اس (به‌ویژه باتری‌های سرب-اسید)، ممکن است گازهای خطرناک تولید شود. به همین دلیل محل تعویض یا نصب باتری باید دارای تهویه مناسب باشد تا هوا به‌طور کامل بین باتری‌ها جریان داشته باشد. از قرار دادن باتری‌های UPS در فضاهای بسته یا نزدیک به تجهیزات و منابع گرمایشی خودداری کنید. همچنین بهتر است هنگام تعویض یا نصب باتری UPS، درب محفظه یا کابینت را باز نگه دارید.

استفاده از ابزار ایمن

در هنگام نصب یو پی اس و بستن باتری به آن باید از ابزار ایمن استفاده کنید تا با حوادث الکتریکی و آسیب رسیدن به تجهیزات مواجه نشوید. ابزارهای عایق‌شده مانند پیچ‌گوشتی و آچار با دسته عایق، خطر برق‌گرفتگی را کاهش می‌دهند. همچنین باید از عملکرد صحیح مولتی‌متر و سالم بودن آن مطمئن شوید تا بتوانید ولتاژ و قطبیت سیستم را به‌درستی بررسی کنید.

آنچه در رابطه با نحوه اتصال باتری یو پی اس یاد گرفتیم

نصب صحیح باتری یو پی اس مساوی‌ست با ایمنی + عمر مفید بیشتر دستگاه! در این مقاله ابتدا نصب باتری با روش‌های داخلی، خارجی، سری و موازی را بررسی کردیم و ابزارهای مورد نیاز را به شما معرفی کردیم. در ادامه نحوه نصب باتری یو پی اس را به‌صورت مرحله به مرحله به شما آموزش دادیم و اشتباهات رایج در انجام دادن این کار را به شما یادآور شدیم. در انتها نیز نکات ایمنی هنگام نصب باتری UPS را برشمردیم. در این مقاله تلاش خود را کردیم تا به سؤال «نحوه نصب باتری یو پی اس چگونه است؟» پاسخ دهیم. با این حال اگر در نصب یا تعویض باتری UPS به راهنمایی بیشتری نیاز دارید، کارشناسان فالنیک در کنار شما هستند. برای دریافت خدمات تخصصی تعمیر یو پی اس می‌توانید با شماره 8363-021 تماس بگیرید. همچنین می‌توانید سؤالات خود را در بخش دیدگاه‌ها بپرسید.