روش‌های بکاپ گیری از سرور کدام‌اند؟

حتما کلمه بکاپ را شنیده‌اید اما آیا تابحال از آن استفاده کرده‌اید و یا اینکه اصلا لزوم استفاده از Backup را می‌دانید؟ شاید برای شما هم اتفاق افتاده باشد که هدف حمله سایبری قرار گرفته باشید یا با ویروسی شدن سرور، دیگر امکان دسترسی به اطلاعات خود را نداشته باشید. اگر به هر دلیلی اطلاعات خود را از دست بدهید، راه‌حلی وجود دارد؟ مطمئن‌ترین راه‌حل این است که نسبت به راه اندازی backup server توسط متخصصان حرفه‌ای اقدام کنید. اما پیش از آن بهتر است تا با روش‌های بکاپ گیری از سرور آشنایی داشته باشید. این مقاله اطلاعات مفیدی در این رابطه در اختیار شما می‌گذارد.

بکاپ چیست؟

در پاسخ به سؤال backup چیست باید گفت که اگر از داده‌ها و اطلاعات خود، کپی تهیه کنید در واقع از اطلاعات خود بکاپ گرفته‌اید. حالا خیالتان راحت است که هر اتفاقی هم بیفتد، به اطلاعات خود دسترسی خواهید داشت و می‌توانید داده‌های اصلی را بازیابی کنید، حال این داده‌ها می‌تواند عکسی در گوشی موبایل باشد و یا اطلاعات حیاتی یک سازمان.

سازمان‌های امروزی حتما از شبکه‌های کامپیوتری و اینترنت استفاده می‌کنند پس طبیعیست که در معرض خطراتی مثل ویروس‌ها، بدافزارها و باج‌افزارها و … قرار گیرند. اگر فایل‌های اتوماسیون اداری سازمان دچار مشکل شوند، تمام داده‌ها و سوابق پیشین از بین می‌رود. و یا اگر فایل‌هایی که به صورت اشتراکی و پابلیک در سرورها قرار می‌گیرند، با مشکلی مواجه شوند، نتیجه کار پرسنل سازمان از بین خواهد رفت. ایمیل‌ها، اطلاعات شخصی و تمامی مستندات یک شرکت می‌توانند آینده یک کسب‌وکار را رقم بزنند پس عقلانی‌ترین راه تامین امنیت داده‌ها و اطلاعات است و برای این کار بکاپ گیری از اطلاعات مطرح می‌شود.

در سطح کاربر خانگی و شخصی، کافیست اطلاعات خود را روی هارد یا فلش ذخیره کنید اما در سطح سازمانی و شرکتی این کار ممکن نیست. مناسب‌ترین راه، تهیه Backup به صورت متمرکز و همیشگی است که بتوان بر بخشی از مشکلات امنیت اطلاعات غلبه کرد. برای سازمان‌های کوچکتر با خرید سرور بکاپ با ظرفیت ذخیره‌سازی بالا مناسب است اما استفاده از دستگاه‌های مخصوص این کار که ظرفیت‌ها، امکانات و هزینه‌های قابل قبول‌تری را ارائه می‌دهند، بهتر است.

تهیه کپی از اطلاعات، معنی بکاپ گرفتن است؛ اما آرشیو داده به معنای انتقال اطلاعات به یک دستگاه ذخیره‌ساز (مانند استوریج) است. این دو مفهوم در بسیاری از موارد با یکدیگر اشتباه گرفته می‌شوند. در مقاله آرشیو داده چیست می‌توانید با این مفهوم بیشتر آشنا شوید.

بکاپ گرفتن اصولی چگونه است؟

شاید بکاپ گرفتن در نگاه اول کار ساده‌ای به نظر برسد. اما اگر اصول این کار را رعایت نکنید، با مشکل مواجه خواهید شد! به‌عنوان مثال اگر فایل‌های پشتیبان را از لحاظ سالم بودن چک نکنید، ممکن است فایل دچار مشکل باشد و در مواقع بحرانی نتوانید آن را بازیابی کنید! یا اگر روی فایل پشتیبان رمز نگذارید، ممکن است به‌راحتی اطلاعات مهم سازمان‌تان لو برود! در مقاله اصول بکاپ‌گیری از اطلاعات سرور می‌توانید با 9 نکته طلایی برای تهیه پشتیبان از داده‌ها آشنا شوید.

ویدئو: راهکارهای بکاپ گیری (Backup Solutions)

در ویدئوی زیر کارشناسان فالنیک به بررسی راهکارهای بکاپ گیری پرداخته‌اند. در این ویدئو مباحث زیر مورد بررسی قرار گرفته است:

• اهمیت و دلیل استفاده از بکاپ
• انواع روش‌های بکاپ گیری
• بررسی مولفه‌های بکاپ گیری: RTO و RPO
• اشتباهات رایج ادمین‌ها در بکاپ گیری
• اهمیت محل نگهداری بکاپ‌ها
• انتخاب نوع دیوایس بکاپ گیری
• انواع و اهمیت نرم‌افزارهای بکاپ گیری

انواع روش‌های بکاپ گیری از سرور

نرم افزار بکاپ گیری از فایل ها از راهکارهای بکاپ گیری مختلفی استفاده می‌کنند که در ادامه برخی از آنها را توضیح می‌دهیم:

بکاپ کامل (Full Backup)

در روش Full Backup تمام اطلاعات موجود در سرور شامل فایل‌ها، تنظیمات سیستم‌عامل، پایگاه‌های داده و ساختار پوشه‌ها به‌صورت کامل در یک نسخه‌ی پشتیبان ذخیره می‌شود. این روش، ساده‌ترین و قابل‌اعتمادترین نوع بکاپ‌گیری است، زیرا برای بازیابی فقط به همین نسخه نیاز داریم. از طرفی، حجم بالای داده‌ها باعث می‌شود فرایند پشتیبان‌گیری و انتقال اطلاعات زمان‌بر باشد و فضای ذخیره‌سازی زیادی مصرف کند.

معمولاً Full Backup به‌صورت هفتگی یا ماهانه انجام می‌شود تا در کنار سایر روش‌ها (مثل افزایشی یا تفاضلی) پایه‌ی اصلی بکاپ‌ها را تشکیل دهد. این نوع بکاپ به‌ویژه برای سیستم‌هایی که داده‌های حیاتی و غیرقابل‌جبران دارند، اطمینان بالایی در بازیابی کامل اطلاعات فراهم می‌کند.

بکاپ افزایشی (Incremental Backup)

در Incremental Backup فقط داده‌هایی که از آخرین زمان بکاپ تغییر کرده‌اند، ذخیره می‌شوند. این روش زمان و فضای موردنیاز برای ذخیره را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد، زیرا اطلاعات تکراری حذف می‌شوند. بکاپ افزایشی برای سرورهایی که به‌صورت مداوم داده‌های جدید تولید می‌کنند، گزینه‌ای بهینه است.

با این حال، بازیابی داده‌ها در این روش نیازمند وجود زنجیره‌ای از نسخه‌های بکاپ است؛ یعنی باید ابتدا Full Backup اولیه و سپس تمامی بکاپ‌های افزایشی تا نقطه دلخواه بازیابی شوند. این ساختار باعث می‌شود زمان بازیابی نسبت به فول بکاپ بیشتر باشد، اما در مقابل سرعت بکاپ‌گیری روزانه و مصرف فضای ذخیره‌سازی بسیار بهینه‌تر خواهد بود.

بکاپ افزایشی معکوس (Reverse Incremental Backup)

در این روش، ابتدا یک نسخه کامل از اطلاعات ایجاد می‌شود. سپس هر بار که بکاپ جدیدی گرفته می‌شود، تغییرات شناسایی‌شده مستقیماً روی همان نسخه‌ی فول بکاپ اعمال می‌شود و نسخه قبلی به‌عنوان فایل افزایشی ذخیره می‌شود. نتیجه این است که همیشه جدیدترین نسخه کامل داده‌ها در دسترس است.

این ویژگی باعث می‌شود فرآیند بازیابی بسیار سریع‌تر از روش افزایشی معمولی انجام شود، زیرا نیازی به بازگردانی زنجیره‌ای از نسخه‌ها نیست. از سوی دیگر، نوشتن مداوم تغییرات روی فایل اصلی ممکن است فشار بیشتری بر دیسک یا سیستم ذخیره‌سازی وارد کند. روش Reverse Incremental برای محیط‌هایی که نیاز به بازیابی سریع و لحظه‌ای دارند، مانند سرورهای عملیاتی و سرویس‌های آنلاین، بسیار کاربردی است.

بکاپ تفاضلی (Differential Backup)

در روش Differential Backup، پس از انجام اولین Full Backup، هر بکاپ جدید شامل تمام تغییراتی است که از آخرین فول بکاپ تاکنون در داده‌ها رخ داده است. بر خلاف بکاپ افزایشی که فقط تغییرات اخیر را ذخیره می‌کند، بکاپ تفاضلی هر بار حجم بیشتری از اطلاعات را ثبت می‌کند، زیرا تغییرات از ابتدا تا زمان فعلی جمع می‌شوند.

مزیت اصلی این روش، سرعت بالای بازیابی است؛ چون برای بازگردانی داده‌ها فقط به دو نسخه نیاز داریم: فول بکاپ اولیه و آخرین بکاپ تفاضلی. در مقابل، با گذشت زمان، اندازه فایل‌های تفاضلی افزایش می‌یابد و فضای ذخیره‌سازی بیشتری مصرف می‌کند. این روش تعادلی بین سرعت بازیابی و صرفه‌جویی در فضا ایجاد می‌کند.

بکاپ آینه‌ای (Mirror Backup)

در Mirror Backup نسخه‌ای دقیق و هم‌زمان از داده‌های موجود در سرور ایجاد می‌شود؛ به‌طوری‌که هر تغییری در فایل‌های اصلی بلافاصله در نسخه بکاپ منعکس می‌شود. در واقع، Mirror نوعی همگام‌سازی (Replication) است که همواره جدیدترین وضعیت داده‌ها را حفظ می‌کند. این روش در مواقعی که نیاز به دسترسی سریع و فوری به آخرین نسخه داده‌ها وجود دارد بسیار مفید است.

با این حال، نقطه‌ضعف اصلی آن این است که اگر فایل اصلی حذف یا آلوده شود، همان تغییر به‌سرعت در نسخه بکاپ نیز اعمال می‌شود. به همین دلیل، Mirror Backup معمولاً در کنار سایر روش‌ها برای افزایش سرعت دسترسی و کاهش زمان بازیابی استفاده می‌شود.

بکاپ ابری (Cloud Backup)

سرویس‌های ابری زیادی هستند که سرویس بکاپ گیری را ارایه می‌دهند. چند سرویس ابری عمومی یا Public Cloud عبارتند از: Microsoft Azure و Amazon Glacier و Amazon S3 و ElephantDrive و Symform و Google Cloud Storage و  OpenStack Swift و WebDAV.

امروزه Cloud Backup رواج بیشتری یافته و سازمان‌ها به طور مرتب بکاپ اطلاعاتشان را به کلودها منتقل می‌کنند. این بکاپ ها جایگزینی برای Tape Library ها و On Site Disk شده و کپی امنی از اطلاعات را فراهم می‌کنند. از قدیم، بکاپ گیری، عنصر مهمی در استراتژی حفاظت از داده بوده بدین صورت که در زمان‌بندی‌های مشخصی مثلا هر شب، کپی اطلاعات، روی Tape Drive یا Tape Library ذخیره شود. بدین ترتیب اگر مشکلی در استوریج اصلی یا Primary Storage رخ دهد، از این بکاپ ها برای ری‌استور کردن داده‌های خراب یا از دست رفته استفاده می‌کنیم.

بکاپ ها دیگر عملیات مستقلی نیستند و به صورت ترکیب با دیگر عملیات حفاظت از داده استفاده می‌شوند تا در فضای ذخیره سازی صرفه‌جویی شده و هزینه‌ها کاهش یابد.

مثلا بکاپ و آرشیو داده به صورت دو عملیات مجزا هستند: هدف از بکاپ، ری استور کردن داده پس از Fail شدن است در حالی که آرشیو، کپی قابل جستجویی از داده را فراهم می‌کند. ولی هر دوی آنها مجموعه داده‌های Redundant است. امروزه محصولاتی در بازار وجود دارد که بکاپ گیری، آرشیو و ایندکس داده را در یک راهکار انجام می‌دهند بدین ترتیب هم در زمان صرفه‌جویی می‌شود و هم مقدار داده که باید در Long Term Storage ذخیره شود، کم می‌شود.

اما بکاپ گیری روی سرویس های پابلیک کلود، با ریسک‌هایی همراه است:

اولین مساله، Privacy است. به طور کلی ما نمی‌توانیم اتفاقاتی که در پابلیک کلود می‌افتد را کنترل کنیم مثلا اگر سرویس ابر عمومی تصمیم بگیرد که شرایط استفاده را عوض کند، کاری از دست ما بر نمی‌آید یه عنوان مثال چگونگی استفاده از فایل‌ها، عکس‌ها و ویدئوها را تغییر دهد.

دوم این که امکان پاک شدن عکس‌ها و ویدئوها و بکاپ های ما وجود دارد مثلا گوگل اعلام کرده که بکاپ های اندرویدی دیوایس‌هایی که دو ماه غیرفعال باشند، به طور خودکار پاک می‌شوند. می‌بینید که داشتن بکاپ روی کلود چندان قابل اعتماد نیست.

اساسا پاسخی برای این سوال که چه روش بکاپ گیری می‌تواند 100 درصد، امنیت اطلاعات ما را حفظ کند وجود ندارد اما توصیه ما این است که قانون 3-2-1 را فراموش نکنید تا در صورت وقوع شرایط غیرمنتظره، اطلاعات شما در امان باشند.

بیشتر بخوانید: تفاوت Backup و Disaster Recovery چیست؟

بکاپ گیری با تکنیک 1-2-3

برای اینکه شانس بیشتری برای ریکاوری اطلاعات خراب و یا از دست رفته خود داشته باشد، از قانون 3-2-1 پیروی کنید.

قانون 3: از فایل‌های مهم خود سه کپی تهیه کنید: یکی نسخه اصلی و دو تا بکاپ از آن.

قانون 2: فایل‌ها را حداقل بر روی دو نوع استوریج نگه دارید تا در برابر انواع خطرات از آنها محافظت کنید.

قانون 1: یک کپیِ آف سایت تهیه کنید یعنی یک نسخه از اطلاعات خود را در مکانی خارج از خانه و یا محل کار خود نگهداری کنید.

در مقاله قانون پشتیبان‌گیری 1-2-3 چیست می‌توانید با این تکنیک کاربردی به‌طور کامل آشنا شوید.

معرفی نرم افزارهای مناسب برای گرفتن بکاپ از سرور

انتخاب نرم افزار، یکی از موارد مهمی است که باید به آن توجه داشته باشید. هر نرم‌افزار از یکی از روش‌های بکاپ گیری از سرور استفاده می‌کند که متناسب با اهداف خود از پشتیبان‌گیری، باید آنها را انتخاب کنید. در لیست زیر می‌توانید چند مورد از محبوب‌ترین این نرم‌افزارها را مشاهده کنید:

• Veeam Backup & Replication
• Acronis Cyber Backup
• NAKIVO Backup & Replication
• Symantec Backup Exec
• Commvault Complete Backup & Recovery
• IDrive Online Backup

در مقاله بهترین نرم افزارهای بکاپ گیری سرور موارد بالا به‌طور کامل معرفی شده‌اند و ویژگی‌ها و مزایای هرکدام مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

سؤالات متداول درباره روش‌های بکاپ گیری از سرور

1- کدام روش بکاپ برای سرورهای بزرگ مناسب‌تر است؟

برای سرورهایی با داده‌های زیاد، ترکیب Full Backup هفتگی با Incremental یا Differential Backup روزانه بهترین کارایی را دارد؛ چون هم فضای ذخیره‌سازی صرفه‌جویی می‌شود و هم زمان بازیابی منطقی باقی می‌ماند.

2- چند وقت یک‌بار باید بکاپ گرفت؟

بستگی به حساسیت داده‌ها دارد. معمولاً فول بکاپ به‌صورت هفتگی یا ماهانه و بکاپ‌های افزایشی یا تفاضلی به‌صورت روزانه انجام می‌شوند تا هم از داده محافظت شود و هم منابع ذخیره‌سازی بهینه بمانند.

3- آیا ترکیب چند روش بکاپ توصیه می‌شود؟

بله، استراتژی ترکیبی (Hybrid Backup Strategy) رایج‌ترین و ایمن‌ترین شیوه است. مثلاً فول بکاپ هفتگی همراه با بکاپ افزایشی روزانه و نگهداری Mirror برای بازیابی فوری، پوشش کامل و کارایی بالا ایجاد می‌کند.

آنچه درباره روش‌های بکاپ گیری از سرور یاد گرفتیم

در این مقاله ابتدا به سؤال backup چیست پاسخ دادیم و این مفهوم مهم را به شما معرفی کردیم. در ادامه رایج‌ترین روش‌های بکاپ گیری از سرور را مورد بررسی قرار دادیم و مزایا و معایب استفاده از هرکدام را ارائه دادیم. همچنین با لیستی از محبوب‌ترین نرم‌افزارها برای گرفتن پشتیبان آشنا شدیم. با وجود مطالب مهمی که در این مقاله عرضه شد، بهتر است تا با راه اندازی backup server برای سازمان خود توسط افراد حرفه‌ای، خیالتان را بابت دردسترس بودن دائمی داده‌ها راحت کنید! برای این منظور فقط کافی‌ست با شماره 8363-021 تماس بگیرید و از تجربه متخصصان ما استفاده کنید.