Telnet چیست؟ چگونه آن را فعال کنیم؟

Telnet یکی از پروتکل‌های قدیمی شبکه است که امکان اتصال به سیستم‌های راه دور را از‌ طریق یک واسط متنی فراهم می‌کند. این پروتکل در گذشته برای مدیریت سرورها و دستگاه‌های شبکه‌ای بسیار محبوب بود، اما امروزه به‌دلیل نبود قابلیت‌های رمزگذاری، در برابر حملات سایبری آسیب‌پذیر است.

با این حال Telnet هنوز هم در برخی محیط‌ها برای اهداف خاص استفاده می‌شود. بررسی این پروتکل و تاثیر آن بر خدمات طراحی شبکه می‌تواند به درک بهتر مزایا و معایب آن کمک کند. در این مقاله به زبان ساده می‌گوییم Telnet چیست، چه مزایا و معایبی دارد و چگونه می‌توان آن را در ویندوز فعال کرد. با فالنیک (ایران اچ پی) همراه باشید.

Telnet چیست؟

Telnet پروتکل شبکه‌ای قدیمی است که امکان اتصال از راه دور به دستگاه‌ها و سرورها را از‌طریق یک محیط متنی فراهم می‌کند. این پروتکل در دهه 1960 توسعه یافت و یکی از اولین روش‌های ارتباطی در دنیای شبکه محسوب می‌شود. Telnet به کاربران اجازه می‌دهد تا به سرور متصل شوند و دستورات موردنظر خود را همانند کار با یک کامپیوتر محلی اجرا کنند. بررسی انواع پروتکل شبکه را در مقاله پروتکل چیست بخوانید.

در گذشته این پروتکل یکی از اصلی‌ترین روش‌های مدیریت سیستم‌های راه دور، پیکربندی دستگاه‌های شبکه‌ای و اجرای فرامین روی سرورها بود. اما به‌دلیل عدم استفاده از رمزگذاری در انتقال داده‌ها، امنیت آن به‌شدت پایین است و امروزه پروتکل‌های امن‌تری مانند SSH جایگزین آن شده‌اند. با این حال هنوز هم در برخی موارد خاص و محیط‌های بسته از آن استفاده می‌شود. در ادامه با نحوه‌ کار Telnet و تفاوت‌ آن با فناوری پیشرفته‌تر SSH بیشتر آشنا خواهیم شد.

Telnet چگونه کار می‌کند؟

Telnet بر اساس مدل کلاینت‌سرور عمل می‌کند و از‌طریق پروتکل TCP و اغلب با استفاده از پورت ۲۳ ارتباط را برقرار می‌کند. در این فرآیند، کلاینت Telnet به سرور متصل شده و پس از احراز هویت، امکان ارسال دستورات متنی به سیستم راه دور را پیدا می‌کند. در مقاله tcp ip چیست می‌توانید بیشتر در مورد این پروتکل بخوانید.

فرآیند کلی کارکرد Telnet به‌صورت زیر است:

• کاربر از‌طریق کلاینت Telnet (مانند خط فرمان ویندوز، PuTTY یا نرم‌افزارهای مشابه) درخواست اتصال به یک سرور یا دستگاه را ارسال می‌کند.
• سرور درخواست را دریافت کرده و کاربر باید نام کاربری و رمز عبور خود را وارد کند (البته در برخی موارد ممکن است احراز هویت لازم نباشد)
• پس از احراز هویت موفق، یک محیط متنی ایجاد شده و کاربر می‌تواند فرامین خود را وارد کند.
• سرور دستورات را پردازش و خروجی آن را به‌صورت متن ساده برای کلاینت ارسال می‌کند.
• این ارتباط تا زمانی که کاربر به‌صورت دستی از سرور خارج یا اتصال قطع شود، برقرار خواهد ماند.

یکی از مشکلات اساسی Telnet این است که تمامی داده‌ها از جمله نام کاربری و رمز عبور، بدون هیچ‌گونه رمزگذاری ارسال می‌شوند. چنین موضوعی باعث می‌شود که هکرها بتوانند با استفاده از روش‌هایی مانند شنود بسته‌های شبکه (Packet Sniffing) اطلاعات حساس را رهگیری کنند.

کاربردهای Telnet در دنیای شبکه

با وجود قدیمی بودن و مشکلات امنیتی، Telnet هنوز در برخی موارد و محیط‌های خاص مورد استفاده قرار می‌گیرد. برخی از مهم‌ترین کاربردهای آن عبارت‌اند از:

• مدیریت سرورها: در محیط‌های داخلی و شبکه‌های بسته که امنیت چندان حیاتی نیست، همچنان می‌توان از Telnet برای مدیریت و کنترل سرورهای لینوکسی و یونیکسی استفاده کرد.
• پیکربندی تجهیزات شبکه‌ای: بسیاری از روترها، سوئیچ‌ها و فایروال‌های قدیمی فقط از Telnet پشتیبانی می‌کنند. در این دستگاه‌ها از‌طریق Telnet می‌توان تنظیمات اولیه را انجام داد و دستورات مدیریتی را اجرا کرد.
• آزمایش و عیب‌یابی شبکه: Telnet ابزاری مناسب برای بررسی وضعیت پورت‌های باز و بسته روی سرور است. با استفاده از این پروتکل، مدیران شبکه می‌توانند پورت‌های خاص را بررسی و مشکلات احتمالی را شناسایی کنند.
• اتصال به سیستم‌های قدیمی: برخی سازمان‌ها هنوز از سرورهای قدیمی یا نرم‌افزارهایی استفاده می‌کنند که برای مدیریت آن‌ها نیاز به Telnet وجود دارد. این سیستم‌ها ممکن است به‌دلایل فنی یا هزینه‌ای هنوز به پروتکل‌های جدیدتر مانند SSH ارتقا نیافته باشند.
• دسترسی به برخی سرویس‌های عمومی: در گذشته از Telnet برای دسترسی به برخی سرویس‌های عمومی مانند کتابخانه‌های دیجیتال، پایگاه‌های داده، سرورهای بازی‌های متنی و سیستم‌های اطلاعاتی دانشگاه‌ها استفاده می‌شد. برخی از این سرویس‌ها هنوز هم فعال هستند.
• آموزش و یادگیری شبکه: در دوره‌های آموزشی مربوط به شبکه و امنیت، از Telnet برای نشان دادن مفاهیم پایه‌ای مانند ارتباط کلاینت‌سرور، انتقال داده‌ها در شبکه و اهمیت رمزگذاری در پروتکل‌های ارتباطی استفاده می‌شود.

با وجود کاربردهای یادشده، به‌دلیل مشکلات امنیتی، امروزه توصیه می‌شود از Telnet فقط در محیط‌های کنترل‌شده و شبکه‌های ایزوله استفاده شود و برای ارتباطات راه دور، جایگزین‌هایی مانند SSH به‌کار گرفته شود.

مزایا و معایب Telnet

با وجود قدیمی بودن Telnet، این پروتکل همچنان در برخی موارد مورد استفاده قرار می‌گیرد. در ادامه مهم‌ترین مزایا و معایب آن را بررسی می‌کنیم.

مزایای Telnet

• سادگی و سبک بودن: Telnet پروتکل سبک و ساده‌ای است که به هیچ نرم‌افزار پیچیده‌ای نیاز ندارد و روی اکثر سیستم‌‌عامل‌ها قابل اجراست.
• اتصال سریع: از آن‌جایی که Telnet از رمزگذاری یا رمزنگاری استفاده نمی‌کند، سرعت اتصال و انتقال داده در آن نسبت به پروتکل‌های امن‌تر مانند SSH بیشتر است.
• عدم نیاز به گرافیک: این پروتکل فقط با استفاده از یک محیط متنی (CLI) کار می‌کند؛ بنابراین در سیستم‌هایی با سخت‌افزار ضعیف یا بدون رابط گرافیکی به‌راحتی قابل استفاده است.
• سازگاری با سیستم‌های قدیمی: برخی از دستگاه‌ها و سرورهای قدیمی فقط از Telnet پشتیبانی می‌کنند؛ بنابراین برای مدیریت این سیستم‌ها، Telnet همچنان ضروری است.
• مناسب برای تست و عیب‌یابی شبکه: Telnet ابزاری مفید برای بررسی وضعیت پورت‌ها، عیب‌یابی ارتباطات شبکه‌ای و تست اتصال به سرویس‌های راه دور است.

معایب Telnet

• عدم امنیت و نبود رمزگذاری: بزرگ‌ترین مشکل Telnet ارسال اطلاعات بدون رمزگذاری است. چنین موضوعی باعث می‌شود تا هکرها به‌راحتی بتوانند نام کاربری، رمز عبور و سایر اطلاعات حساس را رهگیری کنند.
• آسیب‌پذیری در برابر حملات شنود (Packet Sniffing): چون تمام داده‌ها به‌صورت متن ساده (Plain Text) ارسال می‌شوند، مهاجمان می‌توانند به‌راحتی اطلاعات را در مسیر ارتباطی شنود کنند.
• عدم احراز هویت قوی: این پروتکل از روش‌های مدرن احراز هویت مانند کلیدهای رمزنگاری‌شده پشتیبانی نمی‌کند، امری که باعث کاهش امنیت آن در محیط‌های عمومی و اینترنت می‌شود.
• عدم پشتیبانی از فایروال‌های مدرن: بسیاری از فایروال‌ها و راهکارهای امنیتی، پورت ۲۳ (پورت پیش‌فرض Telnet) را مسدود کرده‌اند تا از سواستفاده‌های احتمالی جلوگیری شود.
• جایگزین شدن با SSH: به‌دلیل وجود پروتکل‌های امن‌تر مانند SSH، امروزه Telnet تقریبا از رده خارج شده و در محیط‌های حساس توصیه نمی‌شود.

تفاوت بین Telnet و SSH

Telnet و SSH هر دو پروتکل‌هایی برای دسترسی از راه دور به سیستم‌های دیگر هستند، اما تفاوت‌های مهمی دارند که باعث شده SSH جایگزین Telnet شود.

با توجه به امنیت پایین Telnet، امروزه در اکثر موارد از SSH به‌عنوان جایگزین آن استفاده می‌شود. SSH با رمزگذاری قوی، احراز هویت امن و مقاومت در برابر حملات سایبری، گزینه بسیار مطمئن‌تری برای مدیریت و دسترسی از راه دور به سرورها و دستگاه‌های شبکه‌ای محسوب می‌شود.

آموزش فعال‌سازی Telnet در ویندوز 10

برای استفاده از Telnet، ابتدا باید اطمینان حاصل کنید که این سرویس روی سیستم شما فعال است یا خیر. در ویندوز Telnet به‌صورت پیش‌فرض غیرفعال است، اما می‌توان آن را فعال کرد. در این بخش نحوه فعال‌سازی Telnet در ویندوز 10 را بررسی می‌کنیم. برای فعال‌سازی مراحل زیر را دنبال کنید:

روش 1: فعال‌سازی از‌ طریق Control Panel

1- منوی استارت را باز کنید، عبارت Control Panel را تایپ کنید و کلید اینتر را بزنید تا به کنترل پنل وارد شوید.

2- در کنترل پنل روی گزینه Programs and Features کلیک کنید.

3- از منوی سمت چپ صفحه، روی Turn Windows features on or off کلیک کنید.

4- در پنجره‌ای که باز می‌شود، گزینه Telnet Client را پیدا کنید و تیک آن را بزنید.

5- روی دکمه OK کلیک کنید و منتظر بمانید تا تلنت فعال شود.

6- بعد از تکمیل فرآیند، پنجره Command Prompt را باز کنید و کلمه telnet را تایپ کنید. اگر فرمان بدون خطا اجرا شد، یعنی Telnet فعال شده‌است.

روش ۲: فعال‌سازی از‌ طریق Command Prompt

1- Command Prompt را با دسترسی Administrator اجرا کنید.

2- دستور زیر را تایپ کنید و کلید اینتر را بزنید:

dism /online /Enable-Feature /FeatureName:TelnetClient

3- چند لحظه منتظر بماند تا نصب تکمیل شود.

4- پس از اتمام فرآیند، کلمه telnet را تایپ کنید و اینتر را بزنید. اگر خطایی دریافت نکنید، سرویس فعال شده است.

راه اندازی تلنت در ویندوز سرور 2012 و 2016

در ویندوز سرور 2012 و 2016، تلنت به‌صورت پیش‌فرض فعال نیست. برای راه اندازی آن مراحل زیر را انجام دهید:

1- به بخش Server Manager بروید.

2- روی Add roles and features کلیک کنید.

3- پنجره Add Roles and Features Wizard باز می‌شود. روی دکمه Next کلیک کنید.

4- در این صفحه باید نوع نصب را مشخص کنید. گزینه Role based or featured based installation را انتخاب و روی دکمه Next کلیک کنید.

5- در این مرحله باید سرور مقصد را مشخص کنید. از لیست سرورهایی که مشاهده می‌کنید، سرور مجازی که قصد نصب Telnet را روی آن دارید، انتخاب کنید.

6- در این مرحله باید Role ها را مشخص کنید. پیشنهاد می‌کنیم گزینه‌ای را تیک نزنید. روی Next کلیک کنید.

7- در این مرحله، لیست Featureهای موجود را مشاهده می‌کنید. تیک گزینه Telnet Client را بزنید و روی Next کلیک کنید.

8- در نهایت روی دکمه Install کلیک کنید. توجه کنید که Telnet Client Feature بدون نیاز به ریستارت کردن سرور فعال می‌شود؛ با این حال می‌توانید در این مرحله تیک گزینه Restart the destination server automatically if required را بزنید تا درصورت نیاز این کار انجام شود.

9- منتظر بمانید تا نصب تکمیل شود و در انتها روی دکمه Close کلیک کنید.

فعال‌سازی Telnet در لینوکس

در اکثر توزیع‌های لینوکس، Telnet به‌صورت پیش‌فرض نصب نیست و باید آن را به‌صورت دستی نصب کنید.

نصب Telnet در اوبونتو و دبیان

• ترمینال را باز کنید.
• دستور زیر را برای نصب Telnet اجرا کنید:
  sudo apt update && sudo apt install telnet -y
• بعد از نصب، می‌توانید با تایپ کردن telnet بررسی کنید که برنامه به‌درستی نصب شده است یا خیر.

نصب Telnet در CentOS و RHEL

• ترمینال را باز کنید.
• دستور زیر را برای نصب اجرا کنید:
  sudo yum install telnet -y
• بعد از نصب، تایپ telnet باید محیط Telnet را باز کند.

اجرای دستورات اولیه در Telnet

بعد از فعال‌سازی، می‌توانید از Telnet برای اتصال به سرورهای مختلف و اجرای دستورات استفاده کنید. برخی از دستورات پایه‌ای در Telnet عبارت‌اند از:

اتصال به یک سرور خاص

برای اتصال به یک سرور از‌طریق Telnet، باید نام دامنه یا آدرس IP و شماره پورت را مشخص کنید.

telnet example.com 23

یا

telnet 192.168.1.1 23

در این مثال:

• example.com یا 192.168.1.1 آدرس سرور است.
• 23 شماره پورت پیش‌فرض Telnet است.

اگر سرور Telnet فعال باشد، از شما درخواست نام کاربری و رمز عبور می‌شود. پس از ورود موفق، می‌توانید دستورات را اجرا کنید.

اتصال به یک پورت خاص برای تست و عیب‌یابی شبکه

Telnet برای بررسی باز یا بسته بودن یک پورت روی یک سرور استفاده می‌شود. برای مثال، بررسی پورت ۸۰ (پورت HTTP) روی یک سرور:

telnet example.com 80

اگر اتصال برقرار شود، یعنی پورت ۸۰ روی سرور باز است. در غیر این صورت ممکن است پورت بسته باشد یا سرور پاسخ ندهد.

اتصال به روتر یا سوئیچ با Telnet

بسیاری از روترها و سوئیچ‌های قدیمی از Telnet برای مدیریت استفاده می‌کنند. برای اتصال به یک دستگاه شبکه‌ای مانند روتر می‌توانید از کد نمونه‌ی زیر استفاده کنید.

telnet 192.168.1.1

پس از اتصال، از شما نام کاربری و رمز عبور درخواست می‌شود. بعد از ورود موفق می‌توانید تنظیمات را تغییر دهید. در مقاله آموزش اتصال به سوئیچ سیسکو با تلنت و روش‌های جدیدتر و امن‌تر مانند SSH بیشتر آشنا می‌شوید.

سؤالات متداول درباره Telnet

1- آیا Telnet هنوز هم برای مدیریت سرورها توصیه می‌شود؟
خیر، به‌دلیل عدم استفاده از رمزگذاری، Telnet از نظر امنیتی ضعیف است. برای مدیریت سرورها توصیه می‌شود از SSH استفاده شود که داده‌ها را رمزگذاری می‌کند و امنیت بیشتری دارد.

2- چگونه می‌توان بررسی کرد که یک پورت روی یک سرور باز است؟
می‌توان از دستور telnet IP port برای تست باز بودن پورت استفاده کرد. اگر اتصال برقرار شود، پورت باز است، در غیر این صورت ممکن است بسته باشد یا سرور پاسخ ندهد.

3- آیا می‌توان Telnet را روی ویندوز فعال کرد؟
بله، Telnet به‌صورت پیش‌فرض در ویندوز غیرفعال است، اما می‌توان آن را از طریق Control Panel یا Command Prompt فعال کرد.

آنچه در پاسخ به سؤال Telnet چیست ارائه دادیم

Telnet یکی از قدیمی‌ترین پروتکل‌های ارتباطی است که امکان اتصال از راه دور به سرورها و دستگاه‌های شبکه‌ای را از‌طریق محیطی متنی فراهم می‌کند. با وجود مزایایی مانند سادگی و سرعت بالا، عدم استفاده از رمزگذاری باعث شده است که این پروتکل از نظر امنیتی ضعیف باشد و امروزه جای خود را به SSH بدهد. با این وجود Telnet همچنان در برخی موارد خاص مانند مدیریت دستگاه‌های قدیمی، تست پورت‌ها و عیب‌یابی شبکه کاربرد دارد. به همین دلیل در این مقاله با پاسخ به سؤال Telnet چیست شما را با این پروتکل آشنا کردیم و نحوه راه‌اندازی آن در ویندوز 10، ویندوز سرور 2012 و 2016 و لینوکس را آموزش دادیم. در صورت نیاز به خدمات طراحی شبکه مطابق با جدیدترین پروتکل‌ها می‌توانید با شماره 8363-021 تماس بگیرید.

طراحی شبکه استاندارد متناسب با نیازهای شما

متخصصان فالنیک خدمات طراحی شبکه را با توجه به بودجه شما، تعداد کاربران، نوع استفاده و مکان شبکه انجام می‌دهند. روی لینک کلیک کنید و شبکه‌ای بسازید که کسب و کارتان را متحول می‌کند.

خدمات طراحی شبکهمشاوره رایگان