آنتی ویروس سرور چیست و چه کاربردی دارد؟
سرورها یکی از مهمترین قسمتهای شبکه شما هستند. از میزبانی وبسایتها و پایگاههای داده گرفته تا اجرای نرمافزارهای سازمانی، ذخیرهسازی اطلاعات مشتریان و ارائه سرویسهای آنلاین، کارهایی هستند که به لطف وجود سرورها امکان پذیر میشوند. از این رو، بخش بزرگی از فعالیت روزانه کسبوکارها به عملکرد صحیح و پایدار سرورها وابسته است و هرگونه اختلال، آلودگی یا حمله سایبری به یک سرور میتواند پیامدهایی مانند از دست رفتن اطلاعات، توقف سرویسها، خسارتهای مالی و آسیب به اعتبار سازمان را به همراه داشته باشد.
اینجاست که انتخاب یک آنتی ویروس سرور به یکی از مهمترین اجزای امنیت سایبری سازمان تبدیل میشود. برخلاف آنتی ویروسهای معمولی که برای رایانههای شخصی طراحی شدهاند، یک آنتی ویروس سرور بهگونهای توسعه یافته است که بتواند بدون ایجاد اختلال در سرویسهای حیاتی، تهدیدات امنیتی را شناسایی، تحلیل و متوقف کند به طوریکه شما با خرید لایسنس کسپرسکی یا هر آنتی ویروس معتبر دیگری برای سرور خود، به آسانی از بروز خسارات سنگین به سازمانتان جلوگیری میکنید. اگر هنوز بهدرستی نمیدانید که آنتی ویروس سرور چیست، چه تفاوتی با آنتیویروسهای معمولی دارد و چرا استفاده از آن برای محافظت از اطلاعات سازمان ضروری است، تا انتهای این مقاله همراه فالنیک باشید تا به پاسخ تمام این سوالات برسید.
فهرست محتوا
آنتی ویروس سرور چیست؟
آنتیویروس سرور، نرمافزاری امنیتی است که بهطور اختصاصی برای محافظت از سرورها در برابر انواع تهدیدات سایبری طراحی شده است. این نرمافزار با نظارت مداوم بر فایلها، پردازشها، حافظه سیستم، ترافیک شبکه و فعالیت کاربران، تلاش میکند هرگونه رفتار مشکوک یا فایل آلوده را پیش از آنکه به سرور یا اطلاعات سازمان آسیب برساند، شناسایی و متوقف کند.
برخلاف آنتیویروسهای مخصوص رایانههای شخصی که برای محافظت از یک کاربر و یک سیستم طراحی میشوند، آنتیویروس سرور باید بتواند بدون کاهش محسوس عملکرد، از محیطی محافظت کند که دهها یا حتی هزاران کاربر و سرویس بهطور همزمان به آن متصل هستند. به همین دلیل، این محصولات از نظر معماری، مدیریت منابع، قابلیتهای امنیتی و امکانات مدیریتی تفاوتهای قابل توجهی با نسخههای خانگی دارند.
مهمترین وظایف آنتی ویروس سرور چیست؟
یک آنتیویروس سرور تنها وظیفه شناسایی ویروسها را بر عهده ندارد، بلکه مجموعهای از فناوریهای امنیتی را برای مقابله با تهدیدات مختلف در اختیار سازمان قرار میدهد. مهمترین وظایف و قابلیتهای این نوع آنتی ویروس عبارتاند از:
- شناسایی و حذف انواع بدافزار شامل ویروسها، کرمهای رایانهای، تروجانها، جاسوسافزارها (Spyware)، روتکیتها، کیلاگرها، باجافزارها و سایر کدهای مخرب.
- محافظت لحظهای (Real-Time Protection): بررسی آنی و سریع تمام فایلهایی که روی سرور ایجاد، ویرایش، دانلود یا اجرا میشوند.
- اسکن دورهای فایلها و سیستم: انجام اسکنهای زمانبندیشده (برای مثال در ساعات کمبار) برای کل سیستم، درایوهای ذخیرهسازی، پوشههای اشتراکی یا فایلهای خاص بهصورت خودکار با هدف شناسایی فایلهای مخرب.
- جلوگیری از اجرای فایلهای مخرب: با استفاده از فناوریهای تحلیل رفتاری و یادگیری ماشین.
- محافظت از فایلسرورها و پوشههای اشتراکی: بررسی تمامی فایلهای وارد یا خارج شده به پوشههای اشتراکی به منظور شناسایی فایل آلوده و جلوگیری از کاربران به آن فایل در صورت وجود.
- مقابله با باجافزارها (Ransomware): شناسایی رفتارهای غیرعادی مانند رمزنگاری انبوه فایلها، ایجاد تغییرات گسترده در اطلاعات یا حذف نسخههای پشتیبان با هدف شناسایی باجافزار و توقف فعالیت آن در صورت شناسایی.
- محافظت در برابر حملات مبتنی بر شبکه: تحلیل بخشی از ترافیک شبکه با هدف شناسایی تلاشهای مشکوک برای نفوذ، انتقال فایلهای مخرب یا برقراری ارتباط با سرورهای فرماندهی و کنترل.
- کنترل و مدیریت امنیت از طریق یک پنل مرکزی: فراهم کردن امکان مدیریت متمرکز برای مدیر شبکه با هدف مشاهده وضعیت امنیتی تمام سرورها، زمانبندی اسکنهای امنیتی، دریافت گزارشهای امنیتی، مدیریت بهروزرسانیها و…
- بهروزرسانی مداوم برای مقابله با تهدیدات جدید با هدف حفاظت از زیرساخت سازمان در مقابل جدیدترین حملات و تهدیدات سایبری.
انواع آنتی ویروس سرور
حال که میدانید آنتی ویروس سرور چیست و چه کاربردهایی دارد، بهتر است برای درک بهتر سازوکار این ابزار امنیتی بسیار مفید، با انواع آنتی ویروس سرور نیز آشنا شوید. تمام سرورها شرایط کاری یکسانی ندارند. یک فایلسرور، یک وبسرور، یک سرور پایگاه داده یا یک ماشین مجازی هرکدام با تهدیدات امنیتی متفاوتی روبهرو هستند و نیازهای امنیتی خاص خود را دارند. به همین دلیل، تولیدکنندگان نرمافزارهای امنیتی محصولات متنوعی را برای محافظت از انواع سرورها ارائه کردهاند.
برخی از این محصولات بهصورت عمومی از تمام سرویسهای سرور محافظت میکنند، در حالیکه برخی دیگر برای محافظت از یک نقش (Role) یا سرویس خاص طراحی شدهاند. بر این اساس، انواع آنتی ویروس سرور عبارتند از:
- آنتیویروس عمومی سرور: این مدلها از تمامی فایلها، پردازشها، سرویسها و فعالیتهای سیستمعامل محافظت میکنند؛ همچنین دارای قابلیتهایی مانند اسکن لحظهای فایلها، اسکن زمانبندیشده، محافظت در برابر بدافزارها، کنترل برنامههای اجرایی، بررسی حافظه سیستم و شناسایی رفتارهای مشکوک هستند.
- آنتیویروس مخصوص فایلسرور: قابلیت اسکن تمام فایلهای ورودی و خروجی بهصورت لحظهای/دارای عملکرد بهینهای برای مدیریت حجم بالای فایلها.
- آنتیویروس مخصوص سرورهای مجازی: بررسی مواردی مانند VMware vSphere، Microsoft Hyper-V یا سایر پلتفرمهای Virtualization/ تامین امنیت ماشینهای مجازی با حداقل مصرف منابع با استفاده از فناوریهای Agentless یا Lightweight Agent.
- آنتیویروس مخصوص ایمیلسرور: بررسی تمام ایمیلهای ورودی و خروجی شامل فایلهای پیوست، لینکها و محتوای پیامها از نظر وجود کدهای مخرب.
- آنتیویروس مخصوص وبسرور: محافظت از فایلهای سیستم، فعالیت وبسرور، اسکریپتها، فایلهای آپلودشده و بررسی برخی حملات شناختهشده علیه وباپلیکیشنها.
تفاوت آنتی ویروس سرور با آنتی ویروس معمولی
در نگاه اول ممکن است تصور کنید که تنها تفاوت میان آنتی ویروس سرور و آنتی ویروس خانگی، قیمت یا نوع مجوز استفاده هر یک است؛ اما در واقع این دو محصول برای محیطهای متفاوتی طراحی شدهاند و از نظر عملکرد، امکانات و نحوه مدیریت تفاوتهای اساسی با یکدیگر دارند؛ تفاوتهایی از قبیل:
هدف طراحی
آنتی ویروس معمولی برای محافظت از رایانههای شخصی، لپتاپها و کاربران خانگی طراحی شده است. در مقابل، آنتی ویروس سرور برای محافظت از سرویسهای حیاتی سازمان، فایلسرورها، پایگاههای داده، ماشینهای مجازی و زیرساختهای Enterprise توسعه یافته است و باید بتواند امنیت را بدون ایجاد اختلال در سرویسهای در حال اجرا تأمین کند.
مدیریت منابع سیستم
سرورها بهصورت ۲۴ ساعته فعال هستند و دهها یا صدها کاربر بهطور همزمان از آنها استفاده میکنند. به همین دلیل، آنتی ویروس سرور بهگونهای بهینهسازی شده است که کمترین تأثیر را بر عملکرد پردازنده، حافظه و دیسک داشته باشد. در مقابل، نسخههای خانگی برای چنین حجم کاری طراحی نشدهاند.
مدیریت متمرکز
در آنتی ویروسهای سرور، مدیر شبکه میتواند از طریق یک کنسول مدیریتی، وضعیت امنیتی تمام سرورها را مشاهده کرده، سیاستهای امنیتی را اعمال کند، اسکنها را زمانبندی کند، هشدارها را دریافت کند و بهروزرسانیها را بهصورت مرکزی مدیریت نماید. در نسخههای معمولی، چنین امکانات مدیریتی یا وجود ندارد یا بسیار محدود است.
قابلیتهای امنیتی پیشرفته
توانایی آنتی ویروسهای سرور تنها به شناسایی ویروسها محدود نمیشوند. بهترین آنتی ویروس برای سرور مجموعهای از فناوریهای امنیتی پیشرفته از جمله تحلیل رفتاری، محافظت در برابر باجافزار، EDR، کنترل برنامهها، کنترل تجهیزات جانبی، محافظت از حافظه سیستم، Threat Intelligence و جلوگیری از سوءاستفاده از آسیبپذیریها (Exploit Prevention) را ارائه میکند. این قابلیتها سطح امنیتی بسیار بالاتری نسبت به آنتیویروسهای خانگی فراهم میکنند.
پشتیبانی از سرویسهای سازمانی
سرورهای سازمانی اغلب نقشهایی مانند Domain Controller، File Server، SQL Server، Exchange Server یا Hypervisor را اجرا میکنند. آنتی ویروس سرور با در نظر گرفتن حساسیت این سرویسها طراحی شده و امکان تعریف استثناها (Exclusions)، تنظیم سیاستهای امنیتی ویژه و جلوگیری از ایجاد اختلال در عملکرد سرویسها را فراهم میکند.
مقیاسپذیری
یک آنتی ویروس معمولی برای محافظت از یک یا چند رایانه طراحی شده است. در مقابل، آنتی ویروس سرور میتواند از دهها، صدها یا حتی هزاران سرور و Endpoint در یک سازمان محافظت کند و همزمان وضعیت امنیتی تمامی آنها را مدیریت کند.
نوع مجوز استفاده (Licensing)
مجوز استفاده از آنتی ویروسهای سرور اغلب بر اساس تعداد سرورها، تعداد هستههای پردازنده، تعداد ماشینهای مجازی یا تعداد Endpointها ارائه میشود. در حالی که آنتی ویروسهای خانگی اغلب بر اساس تعداد دستگاههای شخصی یا کاربران مجوزدهی میشوند.
آنچه درباره آنتی ویروس سرور آموختیم
در این مقاله ابتدا با مفهوم آنتی ویروس سرور چیست، چه کارهایی انجام میدهد و در چه انواعی تولید و به بازار عرضه میشود، آشنا شدیم و دیدیم که این راهکار تنها برای شناسایی ویروسها طراحی نشده است، بلکه قابلیتهایی مانند محافظت لحظهای، مقابله با باجافزار، تحلیل رفتار برنامهها، مدیریت متمرکز، کنترل دسترسی و محافظت از فایلها و سرویسهای سازمانی را نیز ارائه میدهد.
در پایان اگر زیرساخت سازمان شما نقش مهمی در ارائه خدمات، نگهداری اطلاعات یا اجرای نرمافزارهای حیاتی دارد، باید توجه داشته باشید که انتخاب یک آنتی ویروس سرور معتبر و متناسب با نیازهای سازمان میتواند نقش تعیینکنندهای در کاهش ریسک حملات سایبری، حفظ پایداری سرویسها و محافظت از داراییهای دیجیتال شما داشته باشد و به شما کمک میکند تا بتوانید امنیتی پایدار و متناسب با نیازهای کسبوکار خود ایجاد کنید.
