چک لیست بررسی سلامت تجهیزات شبکه

تجهیزات شبکه یکی از ارکان اصلی هر کسبوکار یا سازمان هستند. اگرچه بسیاری از افراد به عملکرد و کارایی این تجهیزات توجه دارند، اما کمتر کسی به اهمیت بررسی منظم سلامت آنها پی میبرد. بر اساس آمارها بیش از ۶۰٪ از مشکلات شبکهها ناشی از خرابیهای سختافزاری است؛ مشکلی که میتواند با بررسیهای دورهای شناسایی و به راحتی حل شود.
از آنجایی که عدم توجه به سلامت تجهیزات شبکه میتواند باعث کاهش سرعت، اختلال در عملکرد و حتی آسیب به دادهها شود، در این مقاله، به شما کمک میکنیم تا با استفاده از یک چک لیست بررسی سلامت تجهیزات شبکه، وضعیت شبکه سازمانی خود را بررسی کنید و ببینید که کدام تجهیزات به تعمیر یا تعویض نیاز دارند، آیا نیاز به استفاده از خدمات اکتیو شبکه دارید یا خیر و در نهایت، چگونه میتوانید از شبکهای امن و پایدار بهرهمند شوید؟
فهرست محتوا
چک لیست بررسی سلامت تجهیزات شبکه چیست و چرا اهمیت دارد؟
چک لیست بررسی سلامت تجهیزات شبکه به مجموعهای از اقدامات و تستها گفته میشود که بهطور دورهای برای ارزیابی وضعیت تجهیزات شبکه انجام میشود. این تستها به شما کمک میکنند تا هرگونه مشکل در عملکرد تجهیزات، از جمله روترها، سوئیچها، فایروالها و سرورها را شناسایی کنید و پیش از بروز خرابیهای جدیتر، اقدامات لازم را انجام دهید.
جلوگیری از خرابیهای پیشبینینشده، افزایش عملکرد شبکه، کاهش هزینهها و افزایش ایمنی شبکه از جمله دلایل اهمیت بررسی سلامت تجهیزات شبکه هستند. با انجام این بررسیهای دورهای، شما میتوانید مشکلات را شناسایی کنید، اقدامات پیشگیرانهای انجام دهید، از بروز اختلالات جلوگیری کنید و عمر تجهیزات خود را افزایش دهید. در ادامه، با چک لیست کامل و گامبهگام بررسی سلامت تجهیزات شبکه آشنا خواهید شد.
چک لیست بررسی سلامت تجهیزات شبکه
شما برای حفظ عملکرد بهینه شبکه، باید بهطور منظم سلامت تمامی اجزای شبکه را بررسی کنید. در این بخش، به معرفی چک لیست کاملی برای بررسی سلامت تجهیزات شبکه پرداختهایم که شامل بررسی سوئیچها، سرورها، فایروالها، اکسس پوینتها و زیرساختهای فیزیکی میشود.
بررسی سلامت سوئیچها
سوئیچها یکی از اجزای حیاتی هر شبکه هستند و اختلال در عملکرد آنها میتواند باعث ایجاد اختلالات گسترده در شبکه شود. در این بخش، باید این موارد را به دقت بررسی کنید:
- دمای سوئیچهای شبکه بین ۵۰ تا ۸۵ درجه فارنهایت یا ۱۰ تا ۳۰ درجه سانتیگراد) باشد.
- پورتها در حالت Full Duplex باید قرار داشته باشند.
- خطاهای CRC و Packet Loss را بررسی کنید و با رفع آنها از افت کیفیت شبکه و تاخیر در پردازش دادهها جلوگیری کنید.
- در صورت استفاده از سوئیچهای Stackable، وضعیت Stack را بررسی کنید.
- به صورت منظم Log و Eventها را بررسی کنید.
- منظم نسخه IOS سوئیچها را بروزرسانی کنید.
- پورتهای غیر ضروری را خاموش کنید.
- برای دستگاههای IP Phone و AP وضعیت PoE را بررسی کنید.
- ظرفیت ترافیک ارسالی و دریافتی از پورتهای سوئیچ را بررسی کنید.
- هشدارهای امنیتی (Port Security) برای جلوگیری از اتصالات غیرمجاز را تست کنید.

بررسی سلامت روترها
روترها نقش مدیریت مسیر و اتصال به اینترنت یا سایتهای دیگر را ایفا میکنند و در چک لیست بررسی سلامت تجهیزات شبکه اهمیت زیادی دارند. در این بخش شما باید موارد زیر را بررسی کنید:
- بررسی میزان مصرف CPU / RAM برای اطمینان از عدم اعمال تنظیمات اشتباه، وجود حمله یا اعمال بار بیش از حد به این بخشها
- بررسی Routing Table و اطمینان از عدم وجود Routeهای اشتباه و پاک شدن Routeهای اشتباه قدیمی
- بررسی خطاهای Interface (خطاهای ورودی/خروجی، Up / Down شدن پورت، Duplex و Speed Mismatch و…)
- Backup بودن کانفیگ: گرفتن بکآپ منظم، تست شده و خارج از دستگاه
- بررسی آپتایم
- بررسی دورهای Routeها و پروتکلها (OSPF/BGP)
- کنترل Logها برای تشخیص قطع و وصل لینکها، حملات و خطاهای سیستمی
بررسی سلامت سرورها و منابع (Server Health Check)
سرورها بخش عمدهای از عملکرد شبکه را تامین میکنند و ایجاد هر مشکلی در آنها میتواند به قطعی سرویسها و افت عملکرد کلی شبکه منجر شود. این بخش یکی از مهمترین قسمتها در چک لیست بررسی سلامت تجهیزات شبکه است و در آن باید به موارد زیر توجه کنید:
- CPU، RAM، Disk Usage: استفاده از ابزارهای نظارتی برای اطمینان از اینکه هیچکدام از منابع سرور بیش از حد مورد استفاده قرار نمیگیرند.
- RAID و سلامت هاردها: بررسی سلامت هاردها به ویژه برای سرورهایی که از آرایههای RAID استفاده میکنند.
- کنترل سرویسهای حیاتی: اطمینان از اجرای دائمی و بدون مشکل سرویسهای حیاتی مانند DNS، DHCP و File Server
- آپدیت بودن سیستم: کسب اطمینان از بهروز بودن نسخهی سیستمعامل سرور
- بررسی Event Viewer (ویندوز) یا Syslog (لینوکس) برای کشف مشکلات سختافزاری یا نرمافزاری
- بررسی بکاپها: کسب اطمینان از انجام منظم و ایمن فرآیند پشتیبانگیری
بررسی سلامت فایروال و امنیت شبکه
فایروالها از شبکه در برابر تهدیدات خارجی محافظت میکنند و باید بهطور مرتب بررسی شوند. در این بخش، نکات مهم برای بررسی سلامت فایروال و امنیت شبکه وجود دارد که عبارتند از:
- بررسی Ruleها: کسب اطمینان از قدیمی و منسوخ نبودن قوانین تمام فایروالها و اعمال تنظیمات درست روی آنها
- آپدیت بودن Firmware: بررسی نصب بودن آخرین نسخه فریمور روی فایروال
- کنترل استفاده از CPU و Sessionها: اطمینان از نبود مشکلاتی مانند مصرف بالای CPU یا تعداد زیاد Sessionها (این موارد نشاندهنده حملات DDoS یا سوءاستفاده از منابع فایروال هستند.)
- بررسی لاگهای حملات: برای شناسایی حملات و تهدیدات امنیتی
- تنظیم فایروال در وضعیت High Availability
- بررسی وضعیت پورتهای باز (Port Audit) و بستن پورتهای غیر ضروری
بررسی سلامت اکسس پوینتها
نقاط دسترسی بیسیم (Access Points) برای برقراری ارتباط بین دستگاهها در شبکههای بیسیم استفاده میشوند. بررسی سلامت این نقاط بسیار مهم است و برای اطمینان از آن باید به موارد زیر توجه کنید:
- اطمینان از قرارگیری قدرت سیگنال در محدوده مطلوب
- بررسی تداخل کانال و رفع آن در صورت نیاز
- اطمینان از به روز بودن نسخه Firmware
- بررسی تعداد کاربران متصل به هر AP و جلوگیری از ازدحام بیش از حد کاربران
- بررسی میزان پوششدهی (Coverage) نقاط دسترسی برای شناسایی نقاط دارای ضعیف سیگنال
- بررسی Log برای شناسایی خطاهای WiFi و رفع سریع آنها

بررسی سلامت کابلکشی و زیرساخت فیزیکی
زیرساختهای فیزیکی شبکه باید بهطور مرتب بررسی شوند تا از خرابیهای احتمالی جلوگیری شود. از این رو، چک کردن سلامت کابلها بخش مهمی در چک لیست بررسی سلامت تجهیزات شبکه است که باید در آن، موارد زیر را در نظر داشته باشید:
- تست سلامت کابلها: استفاده از ابزار Fluke Tester برای بررسی خطا، طول استاندارد کابل و وجود نویز
- بررسی پورتهای آسیبدیده
- مدیریت کابلها
- بررسی Patch Panel و رک (اطمینان از انجام Labeling صحیح)
- برقراری تهویه مناسب در رک و اطمینان از وجود دمای استاندارد در محیط
- چککردن سلامت پاور و UPS (سلامت باتری و زمان بکاپ)
چک لیست مانیتورینگ شبکه
بسیاری از اختلالات شبکه، پیش از آنکه به قطعی کامل یا نارضایتی کاربران منجر شوند، نشانههایی مانند افزایش تاخیر، افت سرعت یا ناپایداری لینکها از خود بروز میدهند. اگر این نشانهها بهموقع شناسایی نشوند، یک مشکل کوچک میتواند به یک بحران جدی در شبکه تبدیل شود. دقت به این بخش در چک لیست بررسی سلامت تجهیزات شبکه به شما کمک میکند تا بهصورت مستمر وضعیت سلامت تجهیزات، لینکها و ترافیک شبکه را زیر نظر داشته باشید، دستگاههای از دسترس خارجشده (Down) را سریع تشخیص داده و پیش از وقوع قطعی، اقدامات پیشگیرانه انجام دهید. اقداماتی که باید در این بخش انجام دهید، شامل موارد زیر هستند:
- بررسی وضعیت Ping و Latency و اطمینان از برقراری Ping با Latency پایین
- مانیتورینگ پهنای باند برای کشف کندی شبکه و رفع سریع آن
- بررسی دستگاههای Down برای جلوگیری از بروز اختلال در شبکه
- توجه به هشدارهای SNMP برای شناسایی سریع مشکلات شبکه
- بررسی پهنای باند کاربران برای جلوگیری از سواستفاده، اعمال محدودیت یا QoS و حفظ کیفیت سرویس برای همه کاربران
- بررسی سلامت لینکهای اینترنت و MPLS برای شناسایی نوسان یا قطعی های مقطعی و رفع سریع آنها
چک لیست امنیت تجهیزات شبکه
امنیت شبکه تنها به نصب فایروال یا آنتیویروس محدود نمیشود، بلکه نیازمند بررسی مداوم و دقیق تنظیمات امنیتی تمامی تجهیزات شبکه است. چک لیست امنیت شبکه به شما کمک میکند تا نقاط ضعف پنهان شبکه را شناسایی کرده و از بروز نفوذ، نشت اطلاعات یا سواستفاده از منابع جلوگیری کنید. این چک لیست بهویژه برای شبکههایی که کاربران متعدد، دسترسی از راه دور یا ارتباط اینترنتی دارند، اهمیت دو چندان دارد. برخی از اقداماتی که باید در این بخش انجام دهید، عبارتند از:
- تغییر رمزهای پیشفرض
- فعال بودن MFA
- محدودسازی دسترسی ادمین
- لاگبرداری امنیتی
- تست نفوذ دورهای
- بررسی دسترسی کاربران سابق

چک لیست مستندسازی و پشتیبانگیری
در زمان بروز خطا، خرابی سختافزاری یا حملات سایبری، وجود مستندات و بکاپهای بهروز میتواند تفاوت بین چند دقیقه اختلال و چند روز قطعی را رقم بزند. تهیه یک چک لیست مستندسازی و پشتیبانگیری کارآمد به کاربران کمک میکند تا ساختار شبکه، تنظیمات تجهیزات، اطلاعات دسترسی و نسخههای پشتیبان را بهصورت منظم و قابل بازیابی نگهداری کنند. این چک لیست پشتیبانی شبکه تضمین میکند که شبکه نهتنها پایدار، بلکه قابل مدیریت و بازیابی باشد. به همین منظور شما باید کارهای زیر را انجام دهید:
- مستندسازی IPها، VLANها، تجهیزات
- مستندسازی توپولوژی شبکه
- بکاپ کانفیگ تجهیزات
- بکاپ سرورها
- تست دورهای Restore
- نگهداری نسخه آفلاین بکاپ
بررسی سلامت تجهیزات شبکه در یک نگاه
بررسی سلامت تجهیزات شبکه، مانیتورینگ دقیق، امنیت کامل و مستندسازی صحیح، چهار ستون اصلی مدیریت یک شبکه پایدار هستند. با اجرای چک لیست بررسی سلامت تجهیزات شبکه مانند سوئیچها، سرورها، فایروالها، اکسس پوینتها، کابلکشی، امنیت و Backup، میتوانید در صورت نیاز، سریعتر به سراغ کارشناسان اکتیو یا پسیو شبکه بروید و خطر قطعی ناگهانی، آسیب امنیتی و از دست رفتن دادهها را به حداقل برسانید. برای دریافت مشاوره و ثبت سفارش کافیست با شماره 0218363 تماس بگیرید یا روی لینک زیر بزنید.



