امنیت شبکه چیست و چرا اهمیت دارد؟

مبحث امنیت شبکه نه‌تنها در کشور ما، بلکه در تمام دنیا اهمیت فراوانی دارد. به‌خصوص با ظهور هوش مصنوعی و تهدیدات مدرن، این مبحث مهم‌تر از قبل شده است و تمام افراد فعال در دنیای شبکه و IT باید با آن آشنایی داشته باشند. به همین دلیل تصمیم گرفتیم تا در این مقاله ضمن پاسخ به سؤال امنیت شبکه چیست، شما را با اجزا، لایه‌ها و تهدیدات رایج آن آشنا کنیم تا بتوانید از اطلاعات مهم سازمان خود بهتر محافظت کنید. پیشنهاد می‌کنیم در کنار آشنایی با این مبحث مهم، از خدمات امنیت شبکه توسط متخصصان حرفه‌ای نیز استفاده کنید تا بتوانید کسب‌وکار خود را منسجم‌تر و با اطمینان خاطر کامل به پیش ببرید. با فالنیک (ایران اچ پی) همراه باشید.

امنیت شبکه چیست؟

امنیت شبکه اقداماتی است که برای جلوگیری از دسترسی های غیرمجاز و محافظت در برابر آن انجام می‌شود. در امنیت شبکه باید امنیت دستگاه ها، امنیت چگونگی اتصال و تعامل دستگاه ها را فراهم کرد. همچنین باید از زیرساخت شبکه در برابر دسترسی‌های غیرمجاز که چه فیزیکی و چه نرم افزاری رخ می‌دهند، سو استفاده‌ها، درست کار نکردن‌ها، تغییرات، خرابی و افشاگری محافظت کرد و پلتفرم مناسب امنیتی برای کامپیوترها، کاربران و برنامه ها ایجاد کرد.

به طور کلی امنیت شبکه را با ابزارها و تسک‌ها پیاده‌سازی می‌کنند تا برنامه‌ها و افراد غیرمجاز به شبکه و دستگاه‌های متصل به آن دسترسی نداشته باشند. چرا که اساساً هکی صورت نمی‌گیرد جز اینکه هکر بتواند به شبکه وارد شود.

مثلث امنیتی عبارت است از رازداری و امانت داری و محرمانگی (Confidentiality)، یکپارچگی (Integrity) و در نهایت در دسترس بودن همیشگی (Availability). این سه عامل (CIA) اصول اساسی امنیت اطلاعات در شبکه و یا بیرون آن هستند به گونه ای که تمامی اقداماتی که برای امنیت شبکه انجام می‌شود و یا تجهیزاتی که ساخته می‌شوند، همگی در جهت اعمال این سه پارامتر در محیط‌های نگهداری و تبادل اطلاعات است.

با این تعریف، امنیت شبکه عبارت از این است که سطح دسترسی‌ها و پیکربندی هایی برای شبکه های کامپیوتری طراحی شود تا این مثلث امنیتی تامین شود. این کار با تکنولوژی های نرم افزاری و سخت افزاری انجام می‌شود.

اهمیت امنیت شبکه

امروزه معماری شبکه پیچیده است و شبکه همواره در تقابل با تهدیدات و حملاتی است که هکرها با روش‌های جدید روی دستگاه‌ها، اطلاعات، برنامه‌ها و  کاربران انجام می‌دهند. در نتیجه ابزارها و برنامه‌های بسیاری در زمینه مدیریت امنیت شبکه وجود دارد. از دسترس خارج شدن چند دقیقه ای سیستم‌ها تأثیر عمیق و طولانی مدت روی کار و شرکت شما دارد. البته که سیستم‌ها و شبکه‌های خانگی هم از این قاعده مستثنا نیستند.

هک و حملات و Attack ها تمام کسب‌وکارها و تمام سیستم‌ها و شبکه‌های خانگی را تهدید می‌کند. تهدیدات امنیت شبکه و اطلاعات از مهمترین مواردی است که به طور مداوم و جدی باید در نظر گرفته شود و اقدامات لازم برای حفاظت و تأمین امنیت شبکه، نرم افزارها و اطلاعات انجام شود.

امنیت شبکه شامل سه بخش است:

1. حفاظت: شامل پیکربندی صحیح سیستم‌ها و شبکه‌ها
2. تشخیص: باید بتوانید تشخیص دهید چه وقت پیکربندی تغییر کرده یا مشکلی در شبکه ایجاد شده.
3. عکس العمل: پس از عیب‌یابی و تشخیص، باید عکس‌العمل مناسب نشان دهید و وضعیت امن را با سرعت بالا به سیستم و شبکه برگردانید.

اگر هکر بتواند در هر یک از این زمینه ها از شما جلو بزند، امنیت شبکه شما به خطر خواهد افتاد.

لایه‌های امنیت شبکه

تعداد لایه‌های امنیت شبکه در شرکت‌ها و سازمان‌ها زیاد است و حملات می‌تواند در هر یک از این لایه‌ها اتفاق بیفتد. به این ترتیب سخت افزار، نرم افزار و سیاست‌های امنیت شبکه که شما انتخاب می‌کنید، باید متناسب با این لایه‌ها باشد. به طور کلی امنیت شبکه به سه دسته تقسیم می‌شود: فیزیکی، تکنیکی، مدیریتی. در ادامه این سه نوع امنیت شبکه را تعریف می‌کنیم و بررسی می‌کنیم امنیت در لایه‌های مختلف شبکه چگونه کارها را کنترل می‌کند.

1- امنیت شبکه فیزیکی

کنترل‌های امنیتی فیزیکی برای این منظور است که پرسنل غیرمجاز به سخت افزارهای شبکه نظیر روتر و رک شبکه، دسترسی فیزیکی پیدا نکنند. دسترسی‌های کنترل‌شده مانند قفل‌ها، احراز هویت بیومتریک و دیگر ابزارها در سازمان از جمله تجهیزات ضروری در زمینه امنیت شبکه فیزیکی به شمار می‌آیند.

2- امنیت شبکه فنی

کنترل‌های امنیتی فنی از داده‌های ذخیره شده روی شبکه و یا داده‌هایی که در شبکه منتقل می‌شوند محافظت می‌کند. این حفاظت دو قسمت دارد:

1. محافظت از اطلاعات و سیستم‌ها در برابر پرسنل غیرمجاز
2. حفاظت از کاربران در برابر فعالیت‌های شرورانه و مخرب

3- امنیت شبکه مدیریتی

کنترل‌های امنیتی مدیریتی، شامل فرآیندها و سیاست های امنیتی است که رفتار کاربر را کنترل می‌کند؛ مثلا چگونگی احراز هویتی دوعاملی کاربران، سطح دسترسی آنها و چگونگی پیاده‌سازی تغییرات در زیرساخت توسط ادمین‌ها.

اجزای اصلی امنیت شبکه

امنیت شبکه‌های کامپیوتری انواع مختلفی دارد که هرکدام از آنها شامل یک‌سری راه‌حل برای محافظت از شبکه در برابر تهدیدات هستند. در لیست زیر می‌توانید این موارد را مشاهده کنید و با استفاده از آنها امنیت در شبکه را ارتقا دهید. برای آشنایی کامل‌تر با هر یک از این موارد، مقاله انواع امنیت شبکه را بخوانید.

• کنترل دسترسی شبکه (NAC): تعیین سطح دسترسی کاربران و دستگاه‌ها برای جلوگیری از نفوذ غیرمجاز.
• آنتی‌ویروس و ضدبدافزار: حفاظت مداوم از سیستم‌ها در برابر انواع نرم‌افزارهای مخرب.
• فایروال (Firewall): ایجاد مرز بین شبکه داخلی و اینترنت و کنترل ترافیک ورودی/خروجی. از بهترین انواع آن می‌توان به فایروال سوفوس و فایروال fortigate اشاره کرد.
• امنیت ایمیل: شناسایی و مسدودسازی حملات و بدافزارهای منتقل‌شده از طریق ایمیل.
• امنیت برنامه‌ها: رفع آسیب‌پذیری نرم‌افزارها با تست نفوذ و بروزرسانی مستمر.
• تحلیل رفتاری شبکه: تشخیص خودکار رفتارهای غیرعادی و واکنش سریع به تهدیدات.
• امنیت کلود: محافظت از داده‌ها و سرویس‌های ابری با سیاست‌ها و ابزارهای امنیتی.
• جلوگیری از فقدان داده (DLP): جلوگیری از انتقال ناامن یا نشت اطلاعات حساس سازمان.
• سیستم‌های IPS: شناسایی و متوقف‌سازی حملات شبکه‌ای و جلوگیری از گسترش آلودگی
• امنیت دستگاه‌های موبایل: کنترل دسترسی دستگاه‌های سیار و امن‌سازی ارتباطات آنها.
• امنیت وب: مسدودسازی تهدیدات وب و جلوگیری از دسترسی به وب‌سایت‌های مخرب.
• امنیت وای‌فای: ایمن‌سازی شبکه‌های بی‌سیم در برابر نفوذ و سوءاستفاده.

انواع حملات سایبری که امنیت شبکه را تهدید می‌کنند

در این قسمت دسته بندی انواع حملات در شبکه‌های کامپیوتری را معرفی می‌کنیم. شما می‌توانید در مقاله انواع تهدیدات سایبری، با این حملات به‌طور کامل آشنا شوید.

• بدافزار (Malware): نرم‌افزار مخربی است که با انواعی مثل ویروس، کرم، تروجان و جاسوس‌افزار به سیستم آسیب زده یا دسترسی غیرمجاز ایجاد می‌کند.
• باج‌افزار (Ransomware): داده‌ها را رمزنگاری کرده و در ازای بازگرداندن آنها از قربانی باج‌گیری می‌کند.
• بات‌نت‌ها (Botnets): شبکه‌ای از سیستم‌های آلوده که برای حملات بزرگ مانند DDoS تحت کنترل هکرها قرار می‌گیرند.
• فیشینگ (Phishing): جعل هویت ایمیل یا وب‌سایت برای سرقت اطلاعات حساس کاربران.
• حملات دیداس (DDoS): با ایجاد ترافیک مصنوعی سرورها را از کار انداخته و موجب اختلال جدی در سرویس‌ها می‌شوند.
• مهندسی اجتماعی (Social Engineering): فریب کاربران با سوءاستفاده از اعتماد یا ناآگاهی آنها برای دسترسی به اطلاعات.
• حملات روز صفر (Zero-Day Attacks): سوءاستفاده از آسیب‌پذیری‌های ناشناخته نرم‌افزار پیش از انتشار وصله امنیتی.

ایجاد چک لیست از موارد مهم امنیت شبکه

همان‌طور که اشاره کردیم، امنیت شبکه مبحث گسترده‌ای است و موارد زیادی را دربرمی‌گیرد. از فایروال و دستگاه‌های شبکه گرفته تا مدیریت پچ‌ها و مدیریت اکانت‌های کاربری باید در این زمینه مورد بررسی قرار بگیرند. این گستردگی موارد، در بسیاری مواقع باعث می‌شود تا برخی از نکات را فراموش کنید و با خسارات جبران‌ناپذیری مواجه شوید. به همین دلیل بهتر است یک چک لیست امنیت شبکه ایجاد کنید تا هیچ موردی از قلم نیفتد.

سؤالات رایج کاربران درباره امنیت شبکه

1- امنیت شبکه چیست و چرا اهمیت دارد؟

امنیت شبکه به مجموعه اقداماتی گفته می‌شود که برای محافظت از شبکه‌های کامپیوتری در برابر دسترسی غیرمجاز، حملات سایبری و نشت داده‌ها انجام می‌شود. این امر برای حفظ محرمانگی، یکپارچگی و دسترسی‌پذیری داده‌ها در سازمان‌ها حیاتی‌ست.

2- فایروال چه نقشی در امنیت شبکه دارد؟

فایروال ترافیک شبکه را نظارت و فیلتر می‌کند تا از دسترسی غیرمجاز و حملات سایبری جلوگیری کند. فایروال با تنظیم قوانین امنیتی، از ورود بدافزارها و تهدیدات به شبکه جلوگیری می‌کند.

3- چگونه می‌توان آسیب‌پذیری‌های شبکه را شناسایی و برطرف کرد؟

با انجام تست نفوذ، اسکن آسیب‌پذیری و به‌روزرسانی منظم نرم‌افزارها و سیستم‌ها می‌توان ضعف‌های شبکه را شناسایی و رفع کرد.

آنچه در پاسخ به سؤال امنیت شبکه چیست ارائه دادیم

امنیت شبکه (Network Security) یکی از مهم‌ترین اصول در تمامی کسب‌وکارهاست که غافل شدن از آن می‌‌تواند خسارات جبران‌ناپذیری ایجاد کند. در این مقاله به سؤال «امنیت شبکه چیست» پاسخ دادیم و شما را با این مفهوم مهم آشنا کردیم. امیدواریم این مقاله بتواند در حفظ امنیت کسب‌وکارتان به شما کمک کند. درصورت نیاز به راه‌حل‌های مطمئن و پیشرفته برای تأمین امنیت شبکه، می‌توانید با شماره 8363-021 تماس بگیرید و از تجربه کارشناسان ما بهره‌مند شوید.