اینتل پشتیبانی از MRDIMM نسل دوم و ماژولهای DDR5-8000 RDIMM را به پلتفرم Xeon 6 اضافه میکند
اینتل به تازگی اعلام کرده است که خانواده پردازندههای Xeon 6 در میانه چرخه عمر خود یک ارتقای مهم دریافت خواهند کرد که شامل پشتیبانی از حافظههای جدیدتر و سریعتر است. این شرکت اعلام کرده است که از ماه آگوست سال 2026، برخی از مدلهای Xeon 6 6700P از حافظههای DDR5-8000 RDIMM پشتیبانی خواهند کرد؛ در نتیجه حداکثر سرعت حافظه این پردازندهها از DDR5-6400 به DDR5-8000 افزایش مییابد. همچنین اینتل در سهماهه اول سال 2027 پشتیبانی از حافظه MRDIMM نسل دوم را به پردازندههای Xeon 6900P اضافه خواهد کرد تا امکان استفاده از این نسل جدید حافظه فراهم شود؛ هرچند این پشتیبانی شامل فرکانسهای بالاتر نخواهد بود. در ادامه با بررسی فالنیک درباره ارتقای حافظه پردازندههای Xeon 6 اینتل همراه باشید.
پشتیبانی Xeon 6700P از حافظههای DDR5-8000 RDIMM
«سرینی کریشنا» (Srini Krishna) از مدیران ارشد اینتل در یادداشتی رسمی، جزئیات این برنامه و دلایل آن را تشریح کرده است. به گفته او اینتل معتقد است پهنای باند حافظه به یکی از گلوگاههای اصلی پردازش بارهای کاری هوش مصنوعی تبدیل شده است. به همین دلیل این شرکت قصد دارد برای برخی از مدلهای فعلی Xeon 6 امکان استفاده از حافظههای سریعتر را فراهم کند تا مشتریان بتوانند سرورهای خود را با پهنای باند حافظه بیشتری نسبت به وضعیت فعلی ارتقا دهند؛ وضعیتی که تاکنون به حافظههای DDR5-6400 RDIMM محدود بود.
این تصمیم باعث میشود پردازندههای فعلی Xeon 6 با معماری Granite Rapids از نظر قابلیتهای حافظه به پردازندههای تازه معرفیشده Xeon 6+ با معماری Clearwater Forest نزدیکتر شوند؛ محصولاتی که از ابتدا از حافظههای سریعتر پشتیبانی میکردند.
اینتل همچنین اشاره میکند که در نمایشگاه Computex 2026 فرصت بررسی حافظههای DDR5-8000 RDIMM و MRDIMM نسل دوم را داشته است. اگرچه بازار حافظه همچنان با محدودیت عرضه روبهرو است، اما تولیدکنندگان حافظه محصولات جدید خود را آماده کردهاند و اکنون تنها به پلتفرمهایی نیاز دارند که از آنها پشتیبانی کنند.
در ابتدا انتظار میرفت این حافظهها تنها روی پردازندههای Xeon 6+ و نسل آینده پردازندههای AMD EPYC Venice قابل استفاده باشند، اما اینتل تصمیم گرفته است پلتفرم فعلی Xeon 6 را نیز به این قابلیت مجهز کند. یکی از دلایل این تصمیم احتمالاً این است که پردازندههای Granite Rapids تا زمان عرضه Diamond Rapids در سال 2027 جایگزین نخواهند شد.
دلیل فنی امکان پشتیبانی از حافظه رم DDR5-8000
از نظر فنی به نظر میرسد اینتل قصد دارد از کنترلر حافظه قدرتمند Granite Rapids بهره ببرد؛ کنترلری که از همان ابتدا با ظرفیتی فراتر از نیازهای زمان خود طراحی شده بود.
اگرچه این پردازندهها پیش از نهایی شدن استاندارد JEDEC برای DDR5-8000 طراحی شده و در سال 2024 عرضه شدند، اینتل سرمایهگذاری قابل توجهی روی کنترلر حافظه انجام داد تا بتواند سرعتهای بالاتر را برای پشتیبانی از MRDIMM مدیریت کند.
در فناوری MRDIMM با استفاده از مکانیزم مالتیپلکس کردن تراشههای حافظه، امکان دستیابی به سرعتی تا 8800 مگاترنسفر بر ثانیه (MT/s) فراهم میشود. هرچند ساختار داخلی این ماژولها با RDIMM متفاوت است، اما از دید پردازنده مهمترین عامل، وجود کنترلر حافظهای است که بتواند بهصورت پایدار با سرعت DDR5-8000 کار کند.
اکنون که حافظههای معمولی RDIMM نیز از نظر پهنای باند تا حد زیادی به MRDIMM نزدیک شدهاند، اینتل میتواند همان کنترلر حافظه را برای اجرای RDIMMها با سرعت DDR5-8000 نیز به کار بگیرد.
افزایش پهنای باند حافظه تا 20 درصد
اجرای حافظههای DDR5-8000 RDIMM باعث افزایش چشمگیر پهنای باند حافظه در پردازندههای Xeon 6 میشود. از نظر تئوری، DDR5-8000 نسبت به DDR5-6400 حدود ۲۵ درصد پهنای باند بیشتری ارائه میدهد.
با این حال اینتل اعلام کرده است که در آزمونهای عملی خود حدود 20 درصد افزایش پهنای باند اندازهگیریشده را ثبت کرده است.
البته این شرکت تأکید میکند که این افزایش لزوماً به همان نسبت در عملکرد واقعی نرمافزارها دیده نخواهد شد. طبق نتایج منتشرشده توسط اینتل، در طیف گستردهای از بارهای کاری افزایش کارایی بین 3 تا 6 درصد خواهد بود؛ موضوعی که با تجربه نسلهای قبلی پردازندهها نیز همخوانی دارد، زیرا تنها در بارهای کاری وابسته به پهنای باند حافظه، افزایش سرعت حافظه تأثیر قابل توجهی بر عملکرد خواهد داشت.
کاهش جزئی تأخیر حافظه
اینتل همچنین مدعی شده است که علاوه بر افزایش پهنای باند، تأخیر حافظه نیز حدود 6 درصد کاهش یافته است.
بر اساس مشخصات استاندارد JEDEC، حافظه DDR5-8000 دارای تأخیر مطلق 14 نانوثانیه است؛ در حالی که این مقدار برای DDR5-6400 حدود 14.38 نانوثانیه است که تنها نزدیک به 3 درصد کاهش را نشان میدهد.
به همین دلیل ادعای اینتل مبنی بر 6 درصد بهبود تأخیر اندکی بیشتر از مقداری است که صرفاً بر اساس مشخصات فنی انتظار میرود.
همه پردازندههای Xeon 6700P از DDR5-8000 پشتیبانی نمیکنند
نکته مهم این است که پشتیبانی از حافظه DDR5-8000 تنها برای برخی مدلهای منتخب Xeon 6700P ارائه خواهد شد.
اینتل هنوز اعلام نکرده است که دقیقاً کدام مدلها این قابلیت را دریافت میکنند، اما احتمال میرود تنها پردازندههایی که پیشتر برای کار با MRDIMM DDR5-8000 تأیید شده بودند، امکان استفاده از RDIMMهای DDR5-8000 را نیز داشته باشند.
همچنین این افزایش سرعت تنها در پیکربندی یک ماژول حافظه در هر کانال (1DPC) در دسترس خواهد بود.
اینتل هیچ اشارهای به پشتیبانی از 2DPC (دو ماژول حافظه در هر کانال) نکرده است؛ حالتی که فشار بسیار بیشتری بر کنترلر حافظه وارد میکند. بنابراین انتظار میرود محدودیت فعلی DDR5-5200 برای 2DPC همچنان پابرجا بماند. در نتیجه فاصله عملکردی میان پیکربندیهای 1DPC و 2DPC بیش از گذشته خواهد شد و استفاده از 2DPC برای افزایش ظرفیت حافظه، کاهش پهنای باند بیشتری به همراه خواهد داشت.
نکته جالب دیگر این است که این ارتقا تنها برای پلتفرم Xeon 6700P (Granite Rapids-SP) اعلام شده و خبری از پشتیبانی مشابه برای پردازندههای قدرتمندتر Xeon 6900P (Granite Rapids-AP) نیست؛ البته این پردازندهها نیز ارتقای دیگری دریافت خواهند کرد.
پردازنده سرور Xeon 6900P از MRDIMM نسل دوم پشتیبانی خواهد کرد
اینتل همزمان با معرفی پشتیبانی از DDR5-8000 برای Xeon 6700P، اعلام کرد که پردازندههای Xeon 6900P نیز در آینده از MRDIMM نسل دوم پشتیبانی خواهند کرد؛ اما نه با سرعتهای بالاتر این نسل.
در واقع MRDIMM نسل دوم قادر است به سرعتی تا 12800MT/s برسد که حدود 60 درصد پهنای باند بیشتری نسبت به سریعترین RDIMMها ارائه میدهد.
اما کنترلر حافظه موجود در پردازندههای Granite Rapids تقریباً در حداکثر توان خود برای پشتیبانی از MRDIMM نسل اول با سرعت 8800MT/s کار میکند و فضای کافی برای افزایش بیشتر فرکانس وجود ندارد. بنابراین هدف این ارتقا افزایش سرعت حافظه نیست، بلکه حفظ سازگاری با نسل آینده MRDIMMها است.
از آنجا که پردازندههای Xeon 6+ از ابتدا از MRDIMM نسل دوم پشتیبانی میکنند، اینتل میخواهد مشتریان بتوانند از همان ماژولهای حافظه روی هر دو نسل پردازنده استفاده کنند؛ هرچند پردازندههای Xeon 6 از سرعتهای بالاتر این ماژولها بهره نخواهند برد.
اینتل در پاسخ به پرسشی درباره مزیت این تصمیم اعلام کرده است:
«پشتیبانی از MRDIMM نسل دوم بیش از آنکه برای افزایش پهنای باند باشد، با هدف توسعه اکوسیستم حافظه انجام شده است؛ یعنی تضمین تداوم عرضه حافظههای پرسرعت، افزایش تنوع تولیدکنندگان و ماژولها و فراهم کردن مسیری سازگار با آینده در روند مهاجرت صنعت به نسلهای جدید MRDIMM. مزیت اصلی این اقدام، حفظ تداوم پلتفرم و افزایش انعطافپذیری است، نه صرفاً افزایش پهنای باند.»
MRDIMM نسل اول در آستانه پایان عمر
نگاهی به فهرست محصولات Micron نیز نشان میدهد که این شرکت حافظههای MRDIMM نسل اول را در وضعیت End of Life (پایان عمر محصول) قرار داده است.
این موضوع نشان میدهد تولید این ماژولها به تدریج در حال متوقف شدن است؛ اتفاقی که با توجه به پشتیبانی گستردهتر از MRDIMM نسل دوم در پلتفرمهای مختلف اینتل و سایر شرکتها، چندان دور از انتظار نیست. در چنین شرایطی، تولیدکنندگان حافظه ترجیح میدهند به جای تولید ماژولهایی که تنها توسط یک خانواده از پردازندههای اینتل پشتیبانی میشوند، روی نسل جدید سرمایهگذاری کنند.
ارتقای حافظه پردازندههای Xeon 6 اینتل با هدف جانماندن از بازار AI
با ادامه رونق بازار هوش مصنوعی، اینتل تلاش میکند خانواده Xeon 6 را در کوتاهمدت و بلندمدت رقابتی نگه دارد. این شرکت با اتکا به کنترلر حافظه قدرتمند موجود در تراشههای Granite Rapids، یک ارتقای کمسابقه در میانه چرخه عمر این پردازندهها ارائه میدهد تا امکان استفاده از استانداردهای جدیدتر و سریعتر حافظه فراهم شود و عملکرد آنها در بارهای کاری هوش مصنوعی بهبود یابد.
زمانبندی این اعلامیه نیز قابل توجه است. رویداد سالانه سازمانی و هوش مصنوعی AMD همین هفته برگزار میشود و انتظار میرود پردازندههای نسل بعدی EPYC Venice اواخر امسال معرفی شوند. بنابراین این ارتقا میتواند پاسخی مستقیم به برنامههای AMD باشد و تا حدی مزیت رقابتی این شرکت در زمینه پشتیبانی از حافظههای سریعتر را کاهش دهد. همچنین این اقدام فاصله زمانی تا عرضه نسل بعدی پردازندههای سروری اینتل، یعنی Diamond Rapids در سال 2027 را نیز بهتر پوشش میدهد.
طبق اعلام اینتل، بهروزرسانی BIOS و پشتیبانی از حافظههای DDR5-8000 RDIMM برای Xeon 6700P از ماه آگوست 2026 عرضه خواهد شد. همچنین پشتیبانی از MRDIMM نسل دوم برای پردازندههای Xeon 6900P در سهماهه نخست سال 2027 در دسترس قرار میگیرد.
