انواع نرم افزارهای مدیریتی سوئیچ سیسکو

با رشد سریع شبکه‌های کامپیوتری، مدیریت تجهیزات شبکه به یکی از چالش‌های اصلی مدیران IT تبدیل شده است. طبق گزارش‌های بین‌المللی حوزه شبکه، بیش از 70% اختلالات شبکه‌ای نه به دلیل خرابی سخت‌افزار، بلکه به خاطر پیکربندی نادرست، نبود مانیتورینگ مناسب یا ضعف در مدیریت تجهیزات رخ می‌دهد. در این میان، سوئیچ‌های سیسکو به‌عنوان یکی از پرکاربردترین تجهیزات شبکه در دنیا، نیازمند مدیریت دقیق، اصولی و متناسب با سطح دانش کاربران هستند.

سیسکو برای پاسخ به این نیاز، مجموعه‌ای متنوع از نرم‌افزارها و ابزارهای مدیریتی را ارائه کرده است؛ از مدیریت کاملا متنی و حرفه‌ای گرفته تا نرم‌افزارهای گرافیکی، پلتفرم‌های متمرکز سازمانی و حتی مدیریت ابری. انتخاب اشتباه نرم‌افزارهای مدیریتی سوئیچ سیسکو می‌تواند باعث پیچیدگی غیرضروری، افزایش خطا و کاهش بهره‌وری شبکه شود؛ پس در این مقاله، با انواع این نرم‌افزارهای مدیریتی آشنا می‌شویم تا در نهایت بتوانید پس از خرید سوئیچ سیسکو بر اساس سطح دانش، اندازه شبکه و نیاز واقعی خود، بهترین گزینه را انتخاب کنید.

دسته‌بندی نرم‌افزارهای مدیریتی سوئیچ سیسکو

سیسکو برای مدیریت سوئیچ‌ها، رویکردهای مختلفی را به کاربران ارائه می‌دهد که هر کدام برای سطح خاصی از کاربران و نوع خاصی از شبکه طراحی شده‌اند. در ادامه، تمام این دسته‌ها را به‌صورت کامل بررسی می‌کنیم.

مدیریت سوئیچ سیسکو با CLI (مخفف Command Line Interface)

CLI قدیمی‌ترین، قدرتمندترین و در عین حال حرفه‌ای‌ترین روش مدیریت سوئیچ‌های سیسکو است. این ابزار یک رابط متنی است که از طریق Console یا SSH یا Telnet امکان دسترسی مستقیم به سیستم‌عامل سوئیچ (IOS / IOS XE) را فراهم می‌کند. دسترسی کامل به تمام قابلیت‌های سوئیچ، بالاترین سطح کنترل و انعطاف‌پذیری، مناسب برای پیکربندی‌های پیچیده و امکان اسکریپت‌نویسی و اتوماسیون از جمله ویژگی‌های مدیریت با CLI هستند. این ابزار به عنوان یکی از نرم‌افزارهای مدیریتی سوئیچ سیسکو انتخاب اصلی مدیران شبکه حرفه‌ای و محیط‌های Enterprise است، اما مزایا و معایبی نیز دارد که نباید آن‌ها را نادیده بگیرید:

• مزایا: بدون نیاز به نرم‌افزار جانبی، سریع و دقیق، استاندارد اصلی سیسکو
• معایب: نیاز به دانش فنی بالا، خطای انسانی در صورت تایپ اشتباه، مناسب نبودن برای کاربران مبتدی

نرم‌افزارهای گرافیکی (GUI) برای مدیریت سوئیچ سیسکو

اگر به دنبال نرم‌افزارهای مدیریتی سوئیچ سیسکو برای شبکه‌های کوچک و کاربران غیرحرفه‌ای می گردید، GUI گزینه‌ای عالی برای کاربرانی است که علاقه‌ای به محیط‌های متنی ندارند. GUI یک رابط گرافیکی مبتنی بر وب یا نرم‌افزار که از طریق مرورگر یا اپلیکیشن قابل استفاده است. Cisco Device Manager و Cisco Express Setup و رابط وب داخلی برخی سوئیچ‌های Catalyst نمونه‌هایی از این گروه نرم‌افزارهای مدیریتی سوئیچ سیسکو هستند.

نرم‌افزارهای GUI ویژگی‌های مختلفی مانند مدیریت ساده و بصری، مناسب بودن برای شبکه‌های کوچک و کاهش خطای انسانی را در اختیار کاربران قرار می‌دهند. البته در کنار این ویژگی‌ها، دارای مزایا و معایبی نیز هستند که باید آن‌ها را در نظر داشته باشید:

• مزایا: یادگیری آسان، مناسب کاربران تازه‌کار، پیکربندی سریع تنظیمات پایه
• معایب: محدودیت در تنظیمات پیشرفته، مناسب نبودن برای شبکه‌های بزرگ، وابسته به مدل سوئیچ

نرم‌افزارهای مدیریت متمرکز شبکه (NMS)

در شبکه‌های متوسط و بزرگ، مدیریت تک‌تک سوئیچ‌ها به‌صورت جداگانه منطقی نیست. اینجاست که NMS وارد بازی می‌شود. NMS در واقع پلتفرم‌هایی برای مدیریت، مانیتورینگ و کنترل متمرکز چندین سوئیچ و تجهیز شبکه هستند؛ این نرم‌افزارها دارای قابلیت‌هایی مانند مدیریت متمرکز صدها یا هزاران سوئیچ، مانیتورینگ لحظه‌ای شبکه، اعمال Policyهای یکپارچه و گزارش‌گیری حرفه‌ای و انتخاب ایده‌آلی برای سازمان‌ها و دیتاسنترها هستند.

Cisco Prime Infrastructure و Cisco DNA Center نمونه‌های معروف سیسکو از این دسته‌بندی نرم‌افزارهای مدیریتی هستند. نرم‌افزارهای مدیریت متمرکز شبکه مزایا و معایبی دارند که عبارتند از:

• مزایا: کاهش خطای انسانی، افزایش دید شبکه (Visibility)، مناسب شبکه‌های Enterprise
• معایب: هزینه بالا، نیاز به دانش تخصصی، پیچیدگی پیاده‌سازی

مدیریت سوئیچ سیسکو در بستر Cloud

با رشد Cloud Computing، سیسکو ابزارهای مدیریتی مبتنی بر ابر را معرفی کرده است. در این نرم‌افزارهای مدیریتی سوئیچ سیسکو، کنترل و مانیتورینگ سوئیچ‌ها از طریق اینترنت و پنل‌های تحت وب بدون نیاز به حضور فیزیکی انجام می‌شود؛ پس برای سازمان‌های مدرن و توزیع‌شده گزینه‌های بسیار خوبی محسوب می‌شوند. Cisco Meraki Dashboard و Cisco DNA Cloud نمونه‌هایی از این نرم‌افزارها هستند. این دسته نرم‌افزارهای مدیریتی سیسکو مزایا و معایبی دارند که عبارتند از:

• مزایا: مدیریت از هر مکان، بروزرسانی خودکار، امنیت بالا، سادگی فوق‌العاده، مناسب تیم‌های کوچک IT، کاهش هزینه زیرساخت
• معایب: وابستگی به اینترنت، هزینه اشتراک، کنترل کمتر نسبت به CLI

ابزارهای مانیتورینگ و Third-Party

علاوه بر ابزارهای رسمی سیسکو، نرم‌افزارهای شخص ثالث نیز برای مدیریت و مانیتورینگ ترافیک، بررسی سلامت سوئیچ و هشداردهی در زمان خطا و در صورت نیاز، آغاز تعمیر سوئیچ سیسکو استفاده می‌شوند. PRTG و SolarWinds و Zabbix و Nagios نمونه‌هایی از این نرم‌افزارها هستند. مزایا و معایب این گروه از نرم‌افزارهای مدیریتی سوئیچ سیسکو عبارتند از:

• مزایا: انعطاف‌پذیری بالا، پشتیبانی از برندهای مختلف، هزینه متنوع
• معایب: نیاز به تنظیمات دقیق، عدم دسترسی کامل به تنظیمات سیسکو

مقایسه نرم‌افزارهای مدیریتی سوئیچ سیسکو

زمانی که می‌خواهید یکی از نرم‌افزارهای مدیریتی سوئیچ سیسکو را انتخاب کنید، توجه کردن به مواردی از جمله سطح دانش شما، نوع رابط کاربری نرم‌افزار، مقیاس شبکه‌ سازمانی شما، بودجه‌ای که برای استفاده از این نرم‌افزار در نظر دارید و مهم‌تر از همه، کاربرد آن نرم‌افزار مدیریتی اهمیت دارد. از این رو، در جدول زیر مقایسه‌ای بین نرم‌افزارهای مدیریتی سوئیچ سیسکو از نظر موارد گفته شده انجام داده‌ایم تا بتوانید گزینه‌ مورد نیاز خود را سریع‌تر و بهتر انتخاب کنید.

کدام نرم‌افزار مدیریتی سوئیچ سیسکو برای شما مناسب‌تر است؟

انتخاب یک نرم‌افزار مدیریتی برای سوئیچ‌های سیسکو به نیازهای شبکه، اندازه سازمان و سطح تسلط مدیر شبکه بر ابزارها بستگی دارد. از آنجایی که هر یک از سوئیچ‌های مدیریتی سیسکو قابلیت‌های متنوع و گسترده‌ای مانند مدیریت VLAN، کنترل پهنای باند هر پورت، QoS، امنیت با ACL، و پشتیبانی از Layer 3 را به شما ارائه می‌دهند؛ ضروریست که با توجه به مواردی مانند اندازه شبکه و تعداد دستگاه‌ها، نیاز به اتوماسیون و توسعه خودکار سیاست‌ها، بودجه و هزینه خرید نرم‌افزار و سطح مهارت تیم IT در استفاده از ابزارهای CLI یا GUI، گزینه مناسب را انتخاب کنید. برای مثال:

• برای سازمان‌هایی با شبکه کوچک تا متوسط با تعداد کم سوئیچ و نیاز ساده به مدیریت: نرم‌افزارهای Cisco Network Assistant یا OpManager یا Cisco Configuration Professional
• برای سازمان‌هایی با شبکه بزرگ با نیاز به اتوماسیون و مانیتورینگ پیشرفته: نرم‌افزارهای Cisco DNA Center یا Cisco Prime Infrastructure
• برای سازمان‌هایی با نیاز به جمع‌آوری و یکپارچه‌سازی داده‌ها یا چند حوزه فناوری: نرم‌افزارهای Third-party Tool با یکپارچه‌سازی API و ابزارهای ITSM

پیش‌نیاز استفاده از نرم‌افزارهای مدیریتی سیسکو

پیش از اینکه کاربر به سراغ هر نوع نرم‌افزار مدیریتی سوئیچ سیسکو بروید (چه CLI، چه GUI، چه NMS یا Cloud)، باید یک‌سری پیش‌نیازهای فنی و پایه را فراهم کنید تا دچار مشکلاتی مانند عدم اتصال، خطا در مدیریت یا ناقص بودن قابلیت‌های سوئیچ نشوید. این پیش‌نیازها شامل موارد زیر هستند:

اتصال به سوئیچ (Connectivity)

اولین و مهم‌ترین پیش‌نیاز، برقراری ارتباط صحیح بین سیستم مدیریتی و سوئیچ سیسکو است؛ زیرا اگر ارتباط پایه برقرار نشود، هیچ نرم‌افزار مدیریتی کار نخواهد کرد، حتی اگر بهترین ابزار دنیا باشد. انواع روش‌های اتصال به سوئیچ سیسکو عبارتند از:

• Console (برای CLI و تنظیمات اولیه)
• SSH یا Telnet (برای مدیریت از راه دور)
• اتصال تحت وب (HTTP/HTTPS) برای GUI
• اتصال شبکه‌ای به سرور NMS یا Cloud

دقت داشته باشید که در هر یک از این روش‌ها، سوئیچ و سیستم مدیریت باید در یک شبکه یا VLAN قابل دسترس باشند، IP Address، Subnet و Gateway به‌درستی تنظیم شده باشد، فایروال یا ACL مانع ارتباط نشود و تا حد امکان در مدیریت تحت شبکه، از SSH به‌جای Telnet استفاده شود.

نسخه IOS سوئیچ سیسکو

سیستم‌عامل سوئیچ‌های سیسکو (Cisco IOS یا IOS XE) نقش بسیار مهمی در سازگاری با نرم‌افزارهای مدیریتی دارد. دلیل اهمیت این موضوع این است که بعضی قابلیت‌ها فقط در نسخه‌های جدید فعال هستند، برخی نرم‌افزارها حداقل نسخه IOS مشخصی نیاز دارند و ناسازگاری IOS می‌تواند باعث عدم شناسایی سوئیچ شود.

از این رو توصیه می‌کنیم که قبل از انتخاب نرم‌افزار مدیریتی، Compatibility Matrix سیسکو بررسی شود و در صورت امکان، IOS به نسخه پایدار و پیشنهادی ارتقا داده شود.

لایسنس (License)

یکی از مهم‌ترین و در عین حال گیج‌کننده‌ترین پیش‌نیازها برای استفاده از نرم‌افزارهای مدیریتی سوئیچ سیسکو، موضوع لایسنس در این تجهیزات است، اما چرا لایسنس مهم است؟ برای پاسخ به این سوال چند دلیل وجود دارد از جمله اینکه برخی قابلیت‌ها بدون لایسنس فعال نمی‌شوند، نرم‌افزارهای متمرکز مثل Cisco DNA نیاز به لایسنس دارند و مدیریت Cloud اشتراکی است. از این رو باید دقت کنید که اگر لایسنس مناسب نداشته باشید، حتی اتصال و IOS صحیح نیز برای استفاده از سوئیچ کافی نیست.

مشکلات رایج نرم‌افزارهای مدیریتی سوئیچ سیسکو

با وجود قدرت بالای ابزارهای مدیریتی سیسکو، کاربران در عمل با مشکلات رایجی روبه‌رو می‌شوند که دانستن آن‌ها باعث صرفه‌جویی زیاد در زمان و هزینه می‌شود. مهم‌ترین این مشکلات عبارتند از:

• شناسایی نشدن سوئیچ در نرم‌افزار مدیریتی به دلایلی مانند تنظیم نبودن IP یا VLAN مدیریت، غیرفعال بودن SSH یا SNMP، ناسازگاری نسخه IOS و مشکل لایسنس
• کندی یا تأخیر در عملکرد نرم‌افزار به‌خصوص در NMSها به دلایلی مانند منابع سخت‌افزاری ضعیف سرور، تعداد بالای سوئیچ‌ها، تنظیمات مانیتورینگ بیش از حد یا داشتن دیتابیس سنگین
• خطاهای امنیتی و دسترسی (Authentication Error) به دلایلی مانند وارد کردن نام کاربری یا رمز عبور اشتباه، عدم تطابق روش احراز هویت (Local / AAA)، تنظیمات اشتباه TACACS+ یا RADIUS
• ناسازگاری نرم‌افزار با مدل سوئیچ: همه نرم‌افزارها از همه مدل‌های سوئیچ پشتیبانی نمی‌کنند. برای مثال، برخی ابزارها فقط Catalyst را پشتیبانی می‌کنند یا سوئیچ‌های قدیمی در Cloud قابل مدیریت نیستند.
• پیچیدگی بیش از حد برای کاربران مبتدی

آنچه درباره نرم‌افزارهای مدیریتی سوئیچ سیسکو گفتیم

نرم‌افزارهای مدیریتی سوئیچ سیسکو ابزارهایی قدرتمند برای کنترل، مانیتورینگ و بهینه‌سازی شبکه هستند؛ اما استفاده مؤثر از آن‌ها نیازمند شناخت درست پیش‌نیازها، انتخاب ابزار مناسب و آگاهی از مشکلات رایج است. اتصال صحیح به سوئیچ، نسخه سازگار IOS و لایسنس مناسب، پایه‌های اصلی مدیریت موفق هستند. از طرف دیگر، شناخت محدودیت‌ها و چالش‌های هر ابزار کمک می‌کند کاربر تصمیمی آگاهانه بگیرد و از هزینه‌های اضافی، خطاهای انسانی و پیچیدگی‌های غیر ضروری جلوگیری کند. چنانچه برای انتخاب از بین این نرم‌افزارها نیاز به مشاوره دارید کافیست با شماره 0218363 تماس بگیرید یا روی لینک زیر بزنید.

با مشاوران شبکه فالنیک، کسب‌وکارتان را متحول کنید

با دریافت مشاوره شبکه از متخصصین کاربلد، شبکه‌ای می‌سازید که تا سال‌ها کسب‌و‌کارتان را بیمه می‌کند. در این مسیر سه دهه تجربه متخصصان فالنیک، همراه شماست. با کلیک روی لینک، اولین قدم برای ایجاد و رشد کسب و کارتان را بردارید.

درخواست مشاوره شبکهمشاوره رایگان