آینده دیتاسنترهای هوش مصنوعی: پردازنده‌های جدید اینتل مصرف انرژی و هزینه را کاهش می‌دهند

اینتل با معرفی پردازنده گرافیکی جدید، پردازنده مرکزی جدید و کارت شبکه جدید به دنبال افزایش کارایی در دیتاسنترهای هوش مصنوعی است. امید اینتل این است که جدیدترین تراشه‌هایش نگرانی‌های مربوط به مصرف انرژی و هزینه را در حوزه هوش مصنوعی برطرف کند؛ آن هم در شرایطی که رقبایی مثل AMD و انویدیا مصرف برق را بالا می‌برند تا بتوانند عملکرد بالاتری ارائه دهند. در ادامه با گزارش فالنیک (ایران اچ پی) از پردازنده‌های جدید اینتل همراه باشید.

رونمایی از CPU، GPU و کارت شبکه جدید اینتل

اینتل به تازگی از cpu سرور پرچمدار Xeon 6+، یک پردازنده گرافیکی جدید به اسم Crescent Island و یک کنترلر اترنت جدید رونمایی کرد. این اولین محصولات مهم حوزه دیتاسنتر پس از آن است که آقای Lip-Bu Tan اسفندماه پارسال مدیرعامل اینتل شد.

خانم Kira Boyko، مدیر خط تولید محصولات Xeon، می‌گوید اینتل که زمانی نماد نوآوری در ساخت تراشه بود، اکنون فلسفهٔ خود را تغییر داده تا به مشتریان کمک کند سیستم‌های خود را بر اساس هزینه و عملکرد متعادل کنند، نه اینکه فقط پرقدرت‌ترین تراشه‌ها را بفروشد. او افزود: «مشتریان مدام به ما می‌گویند که این کار (اشاره به سیستم‌های پرمصرف) خیلی گران شده و انرژی زیادی مصرف می‌کند. به همین دلیل ما از همان ابتدای طراحی محصول همه جوانب را می‌سنجیم.»

به گفته آقای Stephen Sopko از مؤسسه Hyperframe Research، محصولات جدید اینتل باید امکان ادغام قابل‌توجه سرورها و کاهش فضای موردنیاز را فراهم کرده و در عین حال توان پردازشی را افزایش دهند. وی افزود: «رشد انفجاری هوش مصنوعی محدودیت‌های بزرگی در زمینه برق، خنک‌سازی و هزینه‌های عملیاتی ایجاد کرده است.»

یک پردازنده گرافیکی برای هوش مصنوعی عامل‌محور (Agentic AI)

اینتل از پردازنده گرافیکی جدیدی با نام Xe3P و اسم کد Crescent Island رونمایی کرد که به گفته Anil Nanduri، معاون محصولات هوش مصنوعی، «به‌طور خاص برای نسل آیندهٔ عامل‌های هوش مصنوعی ساخته شده است.» او تأکید کرد: «تمرکز ما بر استنتاج مقرون‌به‌صرفه در دیتاسنتر است.»

به گفته ناندوری، پردازش‌های عامل‌محور هوش مصنوعی شامل ایجاد صدها هزار عامل توسط کاربران می‌شود و پردازندهٔ Crescent Island با توان ۳۵۰ وات می‌تواند چندین عامل تخصصی را اجرا کرده و عملکرد آنها را بین CPU و شتاب‌دهنده‌های دیگر هماهنگ کند.

ناندوری اضافه کرد: «هیچ پشتیبانی از گرافیک سنتی یا سه‌بعدی در این محصول وجود ندارد. در واقع حذف این قابلیت‌ها به ما اجازه داد فضای بیشتری روی سیلیکون را به افزایش عملکرد هوش مصنوعی اختصاص دهیم.»

اینتل برای کاهش هزینه و بهره‌وری انرژی، از ۴۸۰ گیگابایت حافظه LPDDR5X استفاده کرده که معمولاً در رایانه‌های شخصی و گوشی‌های هوشمند به کار می‌رود. ناندوری گفت: «ما عمداً به جای GDDR از حافظه LPDDR استفاده کردیم: حافظه LPDDR5X با کانال‌های فشرده، پهنای باند قابل توجه و مهم‌تر از آن، ظرفیت حافظه بالایی را ارائه می‌دهد.»

محدودیت تأمین حافظه، قیمت حافظه و GPU را افزایش داده است. گزارش ماه قبل Trendforce نشان می‌دهد تقاضا برای LPDDR5X ظرفیت تولید را تحت فشار قرار داده است. ناندوری گفت این نوع حافظه به «مجموعه متفاوتی از تأمین‌کنندگان حافظه» دسترسی دارد تا زنجیره تأمین پایدار بماند.

انویدیا و AMD در سریع‌ترین پردازنده‌های گرافیکی خود از نوع دیگری حافظه به نام HBM (پهنای باند بالا) استفاده می‌کنند. طبق گزارش Counterpoint Research، تأمین HBM عمدتاً توسط سه فروشنده SK Hynix، سامسونگ و مایکرون انجام می‌شود که ۹۵ درصد سهم بازار را در اختیار دارند. گزارش Trendforce همچنین پیش‌بینی کرده که به دلیل کمبود، قیمت HBM در سال ۲۰۲۷ تا ۱۰۰ درصد افزایش یابد.

زمان عرضه Crescent Island متعاقباً اعلام خواهد شد.

پردازنده مرکزی Xeon 6+

اینتل همچنین از Xeon 6+ با اسم کد Clearwater Forest رونمایی کرد که عرضه آن از سال قبل به تعویق افتاده بود. این اولین تراشه با فرایند ساخت 18A اینتل است که دارای ترانزیستورهای جدیدی است و آن را سریع‌تر و کم‌مصرف‌تر می‌کند.

بویکو گفت: «CPU به‌عنوان یک تراشه، دوباره از سایه GPU خارج شده است، زیرا هم اکنون عامل‌های هوش مصنوعی را مدیریت و بارهای پردازشی را بین شتاب‌دهنده‌ها توزیع می‌کند. در حال حاضر مقدار زیادی از GPUها واقعاً کم‌استفاده هستند، چون CPUهای کافی برای پشتیبانی و هماهنگی پردازش‌ها در اختیار ندارند.»

Xeon 6+ دارای ۲۸۸ هسته کم‌مصرف E-core، سرعت انتقال ۸۰۰۰ مگاترانسفر بر ثانیه حافظه DDR5 و ۵۷۶ مگابایت کش سطح آخر است. بویکو گفت تغییرات طراحی زیادی در Clearwater Forest به دلیل تغییرات مدیریتی و تأثیر هوش مصنوعی بر نیازمندی‌های محاسباتی اعمال شده است. مثلاً Xeon 6+ ابتدا برای پشتیبانی از سرعت ۷۲۰۰ مگاترانسفر بر ثانیه طراحی شده بود، اما مشتریان پهنای باند بیشتری برای مدیریت هماهنگی هوش مصنوعی و عامل‌ها خواستند.

بویکو افزود: Xeon 6+ شامل قابلیتی به نام AET (سنجش از راه دور انرژی برنامه) است که دید لحظه‌ای به اپراتورها درباره مصرف انرژی در سطح نرم‌افزار می‌دهد و امکان هماهنگی و تنظیم بهتر بارهای پردازشی را فراهم می‌کند.

همین قابلیت به ارائه‌دهندگان دیتاسنتر اجازه می‌دهد صورتحساب مشتریان را دقیقاً بر اساس مصرف واقعی انرژی بدهند، نه برآورد تقریبی. بویکو گفت: «این امکان، هزینه‌یابی دقیق یا ارائه تخفیف را فراهم می‌کند و انگیزه‌ای به مشتری نهایی می‌دهد تا سیستم خود را طوری مدیریت کند که هزینه کلی کاهش یابد.»

اینتل اعلام کرد تولیدکنندگان بزرگ سرور، سرورهای مبتنی بر Xeon 6+ را در خرداد ماه امسال معرفی خواهند کرد. شرکت‌های سازنده سرور مانند سرور hp به دلیل سازگاری سوکت، تراشه جدید را در سیستم‌هایی که قبلاً با Xeon 6 کار می‌کردند نیز می‌توانند استفاده کنند.

امنیت در اولویت، نه سرعت

اینتل همچنین کارت اترنت E835 را معرفی کرد. با پهنای باند ۲۰۰ گیگابیت بر ثانیه، این سریع‌ترین تراشه نیست (کارت‌های شبکه فعلاً به ۴۰۰ گیگابیت بر ثانیه رسیده‌اند) اما اینتل روی قابلیت‌های امنیتی و بهره‌وری انرژی آن تأکید دارد.

«برایان نیپوکی» در جلسه رسانه‌ای گفت: E835 در بار کامل دوطرفه ۲۰۰ گیگابیتی، ۴۷ درصد کمتر از ConnectX6 انویدیا و ۲۸ درصد کمتر از Broadcom BCM957508-P2100G برق مصرف می‌کند.

تحلیل کارشناسان

آقای Jack Gold از مؤسسه جی. گلد اسوشیتس گفت اینتل استراتژی خوبی در پیش گرفته، زیرا هزینه صدور توکن‌های هوش مصنوعی سر به فلک کشیده و مصرف انرژی در تولید توکن نیز بالاست.

او افزود نظارت بر مصرف انرژی و هزینه می‌تواند هزینه دیتاسنتر را کاهش داده و همچنین خرابی‌ها را پیش‌بینی کرده و عمر تراشه را افزایش دهد. «مصرف بالای انرژی همراه با دمای بالا معمولاً برای طول عمر تراشه خوب نیست.»

به گفته گلد، هنوز چالش‌هایی باقی است: اینتل یک استراتژی منسجم برای هوش مصنوعی ندارد که بازار رایانه‌های شخصی، دیتاسنتر و لب‌مرز را به هم متصل کند. در چند سال اخیر اینتل پس از لغو چندین محصول GPU در دوره مدیرعاملی «پت گلسینگر»، بازار پردازنده گرافیکی را عملاً به انویدیا واگذار کرده است.

گلد افزود اینتل باید عقب‌ماندگی خود در حوزه CPU را نیز جبران کند. ابرمقیاس‌هایی مثل گوگل، آمازون، متا و مایکروسافت پردازنده‌های اختصاصی مبتنی بر معماری ARM ساخته‌اند و AMD نیز در بازار x86 در حال افزایش سهم خود است.

به گفته گلد: «سؤال اینجاست که آیا x86 همچنان بازیگر مسلط این حوزه می‌ماند یا سایر شرکت‌ها – که عمدتاً مبتنی بر ARM هستند – موفق به تصاحب سهم بازار می‌شوند؟»